image description
Opinie Harry Geels, 26 Jan 2012 14:49

Trading is gevaarlijk

0 0 Leestijd ongeveer

Updates

Aandelen Nederland

BinckBank

Advies
verkopen
Aandelen Internationaal

Novartis

Advies
kopen
Update

Microsoft

Advies
houden

De twee belangrijkste beleggingslessen zijn spreiding en 'rebalancing'. De grote vraag is waarom zoveel beleggers ze maar niet willen leren. Psychologie speelt een belangrijke rol. We zetten aan aantal belangrijke psychologische 'biases' op een rijtje.

In mijn column van 4 januari dit jaar beschreef ik hoe
spreiding en rebalancing u als belegger hadden kunnen behoeden voor
een verlies in de moeilijke beleggingstijd van de laatste
anderhalve decennium. Over de optimale rebalancingfrequentie gaan
we het later nog hebben. De vraag die ik nu centraal wil stellen is
waarom beleggers de simpele lessen van beleggen maar niet in
praktijk willen brengen.

Bij de beantwoording van deze vraag moeten we te rade gaan bij
de ‘behavioural finance’, een wetenschap die vooral in de jaren
tachtig is opgekomen om te verklaren waarom wij geen rationeel
calculerende mensen zijn, in tegenstelling tot wat veel
wetenschappers in de decennia daarvoor wel altijd dachten, maar dat
we veel beslissingen op basis van emoties nemen. En dat is niet
altijd goed voor het rendement, zo blijkt

Overigens, hoe weet ik zo zeker dat de meeste beleggers geld
verliezen? Hierover zijn verschillende wetenschappelijke studies
gedaan. Bekend in Nederland is wellicht de studie die professor
Pennings van de Universiteit van Maastricht onder de cliënten van
Alex uitvoerde. Hieruit kwam naar voren dat 90% van de
doe-het-zelf-beleggers geld verloor. En dan hebben we het niet over
‘underperformance’ ten opzichte van de markt, maar over echt geld
verliezen!

Er zijn meer van dit soort studies gedaan. In een
wetenschappelijk studie. getiteld ‘Just How Much Do Individual
Investors Lose By Trader’ rekenden Barber e.a. uit dat particuliere
beleggers in Taiwan 3,8 procentpunten verloren door foutieve
beleggingsbeslissingen in de periode 1995-1999. Dat verlies was
gelijk aan 2,2% van het bbp van Taiwan per jaar! Ongelofelijk? Nou,
wellicht toch minder dan u nu denkt.

Er zijn talloze emotionele ‘biases’ (geaardheden/neigingen)
beschreven die beleggers parten spelen. Er zijn hierover genoeg
leuke boeken geschreven. Op onze site heb ik een samenvatting van een van
de leukste en leerzaamste boeken over dit onderwerp geplaatst. De
basisstelling van dit boek is dat het menselijke brein nog
basisstructuren bevat uit de oertijd. En dat die structuren ons in
de weg staan om de financiële markten geld te kunnen verdienen.

Een van de allergrootste problemen waar mensen mee kampen is het
‘automatisch vluchtgedrag bij onraad’. Dat is in veel gevallen een
goed automatisme (brand bijvoorbeeld), maar bij financiële markten
kan het in sommige gevallen juist de moeite lonen in te stappen als
iedereen wegvlucht. U kunt dan goedkoop instappen. Een van de
emoties die in de studie onder Taiwanese beleggers als probleem
naar voren kwam was overmoed.

Overmoed (of denken dat je beter bent dan gemiddeld) leidt vaak
tot te risicovolle beslissingen, of tot te vaak handelen, waardoor
transactiekosten het rendement om zeep helpen. Uit een studie onder
de cliënten van Alex bleek dat vrouwen beter (of liever minder
slechtere) beleggers zijn, omdat ze minder last hadden van overmoed
en minder transacties uitvoerden. Voorzichtigheid en lagere
transactiekosten betaalden zich uiteindelijk uit.

Toen ik laatst met iemand in discussie ging over de menselijke
valkuilen bij beleggen werd mij tegengeworpen dat beleggers
waarschijnlijk nu minder verlies zouden maken omdat er via internet
steeds meer ‘tools’ ter beschikking komen. Juist ja, de veel
geprezen ‘empowerment of the people’, die internet brengt.
BinckBank maakt bijvoorbeeld op de televisie reclame over de
‘rendementsboosters’ die hun cliënten allemaal ter beschikking
staan om het nog beter te kunnen doen.

Uit een wetenschappelijke studie uitgevoerd door Barber en Odean
genaamd ‘Online Investors: Do the Slow Die First?’ bleek echter dat
beleggers die online gingen handelen gemiddeld genomen beduidend
slechter gingen presteren. Een conclusie uit de studie luidde: ‘Zij
die switchten naar een onlineplatform en die het voorheen gemiddeld
2% beter deden dan de markt, gingen het daarna online 3% slechter
doen, door meer, speculatiever en minder winstgevend te
handelen.’

De redenen hiervoor hadden Barber en Odean al eerder beschreven
in een andere studie onder de veelzeggende titel: ‘Trading is
Hazardous to Your Wealth’, namelijk ‘overtrading’ en
overmoedigheid. Hoe ontstaan overtrading en overmoedigheid
eigenlijk? Hier komen de ‘behavioural biases’ weer om de hoek
kijken, meer specifiek de ‘self-attribution’, ‘illusion of
knowledge’ en de ‘illusion of control’ biases.

De laatste twee biases ontstaan vooral doordat mensen steeds
meer informatie en tools ter beschikking krijgen, waardoor ze
denken dat ze meer weten en dat ze betere controle krijgen over hun
prestaties. Natuurlijk willen doe-het-zelf-platforms u doen geloven
dat u alle belangrijke informatie en alle slimme tools ter
beschikking moet hebben en dat u snel en vooral veel op allerlei
beleggingskansen in moet springen en winst te maken. De vraag is
wie daar echt bij gebaat is: u of het onlineplatform?

Harry Geels is directeur Research en partner
bij Inmaxxa Vermogensbeheer

in Naarden. Daarnaast is hij hoofdredacteur van Traders Club
Magazine (TCM). De informatie in deze opinie is niet bedoeld als
individueel beleggingsadvies of als aanbeveling tot het doen van
bepaalde beleggingen. De standpunten en vooruitzichten van Geels
geven zijn persoonlijke mening weer.