Wat als...

...Griekenland uit de euro stapt? Wat als de eurozone uit elkaar valt? Wat als... Beleggers worden geconfronteerd met de zoveelste eurocrisis. Het lijkt wel dat thans de enige zekerheid, onzekerheid is.

Strategen stippelen basisstrategieën uit. Om te achterhalen of het glas half vol of half leeg is, beschikken zij over een arsenaal aan indicatoren. In de wirwar hiervan wagen zij zich aan een voorspelling, die vaak een bevestiging is van hun eigen denkbeeld.

Om te komen tot een objectieve inschatting, werpen strategen een kritische blik op de variabelen die bepalend zijn voor de beleggingsomgeving. Ten eerste is er de eeuwige spreidstand tussen macro en micro-economie, oftewel de polsslag van de economie en die van het bedrijfsleven. Daarnaast de waardering van de aandelenmarkten, staatsobligaties en bedrijfsleningen en tot slot technische factoren zoals risicobereidheid en de conditie van de markt.

Termijnstructuur

De macro-economische omgeving is van invloed op de bedrijfsresultaten en de financiële markten haken hierop graag aan. Een van de snelste manieren om een indruk te krijgen van de toekomstige economische groei is het verloop van de rentetermijnstructuur. Dit is een lijngrafiek dat het rendement van staatsobligaties met verschillende looptijden weergeeft.

De rentecurve vertelt of sprake is van een normale, een vlakke of een omgekeerde termijnstructuur en spiegelt de verwachtingen van beleggers tot de toekomst van de economie. Door de historisch lage renteniveaus op de geld- en kapitaalmarkt kunnen beleggers er niet langer op vertrouwen. Dankzij het agressieve monetaire beleid van de centrale banken heeft dit instrument zijn informatieve waarde verloren.

Politiek beursklimaat

Op zich een zorgwekkende ontwikkeling, maar in het huidige beursklimaat dat politiek gedreven is, hebben beleggers echter nood aan indicatoren die de polsslag van de markten meten, zoals de TED-spread, de VIX-index en de koers van de euro.

TED-spread

De TED-spread meet de spanning op de kapitaalmarkten. Wanneer het renteverschil tussen kortlopende Amerikaanse schatkistpapieren en driemaandscontracten van eurodollars fors oploopt, voorspelt dat weinig goeds voor de aandelenmarkten. Die stijging is een vingerwijzing dat er relatief weinig liquiditeit beschikbaar is.

Na de top van eind 2011, begin 2012 daalde het renteverschil onafhoudelijk, maar sinds medio februari speelt de TED-spread catenaccio met niveau van 40 basispunten. Een teken dat het wantrouwen van banken onderling nog steeds erg groot is.

VIX-index

De VIX-index meet middels de verwachte volatiliteit de spanning op Wall Street. Angst en hebzucht zijn belangrijke aanjagers van het rendement. Op termijn worden beurskoersen gedreven door het winstvermogen van bedrijven, maar beleggers laten zich in de praktijk onbewust leiden door hun emoties. De psychologie van de massa is voor de lange termijn niet doorslaggevend, maar factoren als rentevrees, politieke strubbelingen of oorlogsdreiging kunnen felle koerscorrecties veroorzaken.

Op het dieptepunt van de angst beschrijft de VIX-index met zijn hoge waarde treffend de paniek onder beleggers. Hoe hoger de volatiliteitsindex, hoe volatieler de markt en des te duurder opties zijn. Indien de VIX-index snel opveert, volgt veelal een forse correctie. Uit het huidige niveau kan worden afgeleid dat beleggers nerveus worden. Niveaus van 25 of meer duiden op angst, boven de 40 is er sprake van paniek.

€UR/U$D

De wisselkoers is de prijs van een munt uitgedrukt in die van een andere munt. Bij een wisselkoers van 1,27 van de eurodollar betekent dat één euro 1,27 Amerikaanse dollar waard is. De wisselkoers wordt bepaald door de vraag en het aanbod op internationale valutamarkten. Wanneer er meer vraag is, stijgt de munt en vice versa. Dat wordt appreciatie en het tegenovergestelde daarvan is depreciatie, maar dat terzijde.

Een andere reden waarom de koers van een munt verandert, zijn de kapitaalstromen tussen landen. Wanneer buitenlandse bedrijven in de Europese muntunie investeren, zal de waarde van de euro toenemen omdat er meer vraag is en stijgt de koers. Omgekeerd als buitenlandse investeerders hun bezittingen verkopen en de vrijgekomen geldsommen repatriëren, dan daalt de waarde van de Europese eenheidsmunt. Aan de wisselkoers van de eurodollar kan niet worden afgeleid dat buitenlandse investeerders hun vertrouwen in de euro verliezen en massaal hun geld uit de €-zone weghalen.

Dreigend rampscenario

Europa zit gevangen in een neerwaartse spiraal. De Europese schuldencrisis laaide door de politieke impasse in Griekenland opnieuw op. Ook weegt Spanje steeds zwaarder op de Europese beurzen. De aandelenmarkten tuimelen neerwaarts bij het opbod aan dreigende woorden uit Brussel en lopen het risico verzeild te geraken in een rampscenario.

Aan de evolutie van aandelen is momenteel geen touw vast te knopen en een snelle oplossing voor de eurocrisis is ook niet in zicht, bestaat wellicht niet. De TED-spread, de VIX-index en de wisselkoers van de euro zijn niettemin richtinggevende indicatoren waarmee u polsslag van de markten kunt meten.

LEES OOK

10 Toppicks voor 2015 van Merrill Lynch

Aandelen, what else?

Tijd voor paniek