Updates

Aandelen Nederland

Philips

Advies
houden
Aandelen Internationaal

LVMH

Advies
kopen
Aandelen Nederland

RoodMicrotec

Advies
kopen
Aandelen Nederland

ASML

Advies
kopen
Aandelen Nederland

TomTom

Advies
houden
Aandelen Internationaal

Goldman Sachs

Advies
kopen
Aandelen Nederland

Fagron

Advies
houden
Aandelen Internationaal

JPMorgan Chase

Advies
kopen
Aandelen Internationaal

Johnson & Johnson

Advies
kopen
Aandelen Nederland

KPN

Advies
verkopen
Aandelen Nederland

Euronext

Advies
verkopen
Aandelen Internationaal

Walmart

Advies
houden
Aandelen Nederland

PostNL

Advies
kopen
Aandelen Nederland

Kiadis Pharma

Advies
houden
Aandelen Nederland

DSM

Advies
kopen
Aandelen Nederland

AFC Ajax

Advies
houden
Aandelen Nederland

Basic-Fit

Advies
verkopen
Aandelen Internationaal

Tesla

Advies
houden
Aandelen Nederland

Unilever

Advies
kopen

Updates

Aandelen Nederland

Philips

Advies
houden
Aandelen Internationaal

LVMH

Advies
kopen
Aandelen Nederland

RoodMicrotec

Advies
kopen
Aandelen Nederland

ASML

Advies
kopen
Aandelen Nederland

TomTom

Advies
houden
Aandelen Internationaal

Goldman Sachs

Advies
kopen
Aandelen Nederland

Fagron

Advies
houden
Aandelen Internationaal

JPMorgan Chase

Advies
kopen
Aandelen Internationaal

Johnson & Johnson

Advies
kopen
Aandelen Nederland

KPN

Advies
verkopen
Aandelen Nederland

Euronext

Advies
verkopen
Aandelen Internationaal

Walmart

Advies
houden
Aandelen Nederland

PostNL

Advies
kopen
Aandelen Nederland

Kiadis Pharma

Advies
houden
Aandelen Nederland

DSM

Advies
kopen
Aandelen Nederland

AFC Ajax

Advies
houden
Aandelen Nederland

Basic-Fit

Advies
verkopen
Aandelen Internationaal

Tesla

Advies
houden
Aandelen Nederland

Unilever

Advies
kopen

Olie-aandelen | Wie vindt de juiste balans voor de energietransitie?

0 0 Leestijd ongeveer

Niet lang geleden profiteerden olie-aandelen nog van een olieprijs die boven de $100 per vat noteerde. Toch voelt dit als iets uit vervlogen tijden. De pandemie zorgt immers voor een mentaliteitsverandering die eerder ondenkbaar was.

Het is nog maar goed zes jaar geleden dat de olie-aandelen profijt hadden van de olieprijs die boven de $100 per vat noteerde. De coronapandemie heeft dit jaar echter onmiskenbaar duidelijk gemaakt dat we met veel minder olie toe kunnen. Gedwongen door de omstandigheden zijn we meer gaan thuiswerken en virtueel gaan vergaderen, en dit heeft geleid tot een enorme afname van het woon-werkverkeer en het aantal zakenreizen.

Energietransitie

Mede door die structurele mentaliteitsverandering is de energietransitie in een stroomversnelling terechtgekomen en liggen olie-aandelen op de pijnbank. Over de snelheid van het afscheidsproces van fossiele energie, schetste BP onlangs een beeld in zijn Energy Outlook. In een ‘business-as-usual’-scenario, waarin de druk vanuit overheden en maatschappij zich op dezelfde manier ontwikkelt als in het recente verleden, zal de vraag naar olie midden jaren ’20 een hoogtepunt bereiken.

In twee andere scenario’s, waarin regeringen en samenleving agressievere milieumaatregelen afdwingen, zal de vraag naar olie zich nooit meer volledig herstellen na de coronacrisis en zelfs vorig jaar al hebben gepiekt. Saillant hierbij is de verschuiving van de definitie van ‘peak oil’ naar de vraagkant. Tot voor kort werd met deze term de piek in productie bedoeld, vanuit de aanbodkant dus. Het laat zien dat de controle van de oliebedrijven over de energiemarkt afneemt.

Contrast

Lang bestaande en zeer winstgevende bedrijfsmodellen achter de olie-aandelen kunnen steeds minder worden verenigd met de strengere klimaateisen die de wereld stelt. Maar waar over het algemeen Europese olieondernemingen ‘vergroening’ (eindelijk) serieus lijken te nemen, gaan hun Amerikaanse concurrenten veelal als echte olie-aandelen verder; op de oude, fossiele voet. Dit contrast weerspiegelt de grote verschillen tussen Europa en de VS in hun benadering van klimaatverandering.

Europese leiders hebben daar een topprioriteit van gemaakt, terwijl president Trump het meermalen een ‘hoax’ heeft genoemd en bovendien veel van de door de vorige Amerikaanse regering opgelegde milieu- en klimaatregels heeft teruggedraaid. Door een gebrek aan wetgevende prikkels houden de olie-aandelen van Exxon Mobil en Chevron vast aan wat ze het beste kennen: schalieboringen in het Texaanse Permian Basin.

Daarmee begeven ze zich echter op glad ijs. Zo verwijderde het Noorse Storebrand Asset Management afgelopen augustus beide bedrijven uit zijn beleggingsportefeuille vanwege de te geringe milieuambities en noemde BlackRock-ceo Larry Flink klimaatverandering eerder dit jaar dé bepalende factor in de langetermijnvooruitzichten van bedrijven.

Vlucht naar voren

Europese olieconcerns zijn dus wél nadrukkelijk bezig met de overgang naar schonere energiebronnen. Nu de coronacrisis hun verdienmodel zo nadrukkelijk ter discussie stelt, kiezen ze voor de vlucht naar voren. Zo heeft BP aangekondigd dat het de komende tien jaar de investeringen in hernieuwbare energie wil vertienvoudigen, tot $5 mrd per jaar, en 40% minder olie en gas wil produceren. Eerder had de Britse oliegigant al aangegeven 10.000 banen te schrappen. Ook werd het dividend gehalveerd om, naar eigen zeggen, ‘het transitieproces flexibeler aan te kunnen gaan’.

Ook Royal Dutch Shell greep al fors in: in maart werd het dividend met twee derde verlaagd en kondigde ‘de Koninklijke’ aan om dit jaar de operationele kosten met $3 mrd tot $4 mrd te reduceren en de investeringsuitgaven met 20% terug te schroeven. Eind september liet Shell nog maar weten dat er 7000 tot 9000 banen zullen verdwijnen als onderdeel van Project Reshape, een herstructurering die 40% kostenbesparing moet opleveren. Het vrijgekomen geld zal naar verwachting vooral worden aangewend ter financiering van de energietransitie.

Total, dat tot op heden nog niet tornde aan het dividend, liet onlangs in een strategie-update weten een dubbele uitdaging aan te willen gaan: meer energie, minder CO2. De Franse oliereus wil het komende decennium zijn totale energieproductie met een derde verhogen (50% uit gas en 50% uit elektriciteit), terwijl de verkoop van olieproducten met bijna 30% moet afnemen.

Concurrentie uit andere sectoren
Dat nutsbedrijven al jaren voorlopen op de elektriciteitsmarkt  is bekend, maar ook op waterstofgebied timmeren ze de laatste tijd flink aan de weg. Zo tekende het Spaanse Iberdrola recent nog een overeenkomst voor de bouw van een 20 MW elektrolyser voor de productie van groene waterstof. Echter, daar waar nodig zullen oliemajors niet schromen kennis en bedrijven te kopen. Er wordt tenslotte niet voor niks geld voor vrijgemaakt.

Daarnaast zijn het grote technologische organisaties met duizenden innovatieve ingenieurs in dienst die ervaring hebben met grootschalige en complexe energieprojecten. Bovendien kunnen ze hun uitgebreide netwerken gebruiken om nieuwe energiediensten te leveren, zoals het opladen van EV’s, en de ervaring van energy trading desks inzetten om vraag en aanbod van koolstofarme energie aan steden en grote bedrijven te faciliteren. Ik denk dat de olie-aandelen door die opgebouwde kennis de concurrentie van (vooral) nutsbedrijven wel aankunnen.

Jarenlang proces

Toch zullen conventionele energiebronnen, gelukkig voor de olie-aandelen, de komende jaren een belangrijke rol blijven spelen. Niet alleen om de olie- en gasopbrengsten aan te kunnen wenden voor het bekostigen van de energietransitie, maar ook omdat de markt daar simpelweg om vraagt. Zo kan de bestaande vloot aan auto’s, vrachtwagens, vliegtuigen en schepen die zich wereldwijd nog altijd vooral voortbeweegt op fossiele brandstoffen, nu eenmaal niet van vandaag op morgen worden vervangen. Het is een jarenlang overgangsproces, waarvoor in de tussentijd moet worden geïnvesteerd in duurzame oplossingen.

Niet voor niets zet Shell bijvoorbeeld in op gas als schonere brandstof (dan diesel) voor het zware wegvervoer en de scheepvaart, maar onderzoekt het tegelijkertijd ook de mogelijkheden om auto’s op grote schaal te laten rijden op waterstof, een schoon brandend gas dat elektrische stroom kan opwekken en opslaan voor voertuigen.

Elektriciteit

Op termijn zal vooral elektriciteit een steeds prominentere rol gaan spelen. Daarom investeert Shell, net als BP en Total, nu al flink in oplaadnetwerken voor elektrische voertuigen en in opslagtechnologie, maar ook in elektriciteitsopwekking uit zon, water en wind. Eind juli won Shell nog een order om samen met Eneco een derde windpark op de Noordzee te bouwen om in de toekomst nog eens circa 750.000 huishoudens van energie te kunnen voorzien.

Total deed dit jaar al diverse grote investeringen in zonne-energie in Spanje en BP ging recent nog een partnership aan met het Noorse Equinor voor de bouw van windparken aan de Noord-Oostkust van de Verenigde Staten. De Britse oliereus streeft ernaar om tegen 2030 wereldwijd ongeveer 50 gigawatt aan hernieuwbare opwekkingscapaciteit te hebben.

Balans

Bij al die transitieplannen ligt de grootste uitdaging mijns inziens in het vinden van de balans tussen voldoen aan de nog altijd grote vraag naar fossiele brandstoffen (waarvan meer dan driekwart van de wereld nog altijd afhankelijk is) en het maken van de draai naar hernieuwbare bronnen in een omgeving waarin steeds meer nadruk lig op klimaat en milieu.

Hoewel het een enorme klus zal worden om de stap te zetten naar relatief onbekend terrein, waar dus bovendien sectorbedrijven rondlopen met lange ervaring in hernieuwbare energie , heb ik vertrouwen in de transitie die Shell, BP en Total hebben ingezet en het geld dat ze daarvoor nu al vrijmaken.

De Europese olie-aandelen 

Beleggen is vooruitkijken. Ik denk dat Shell dat doet door nu echt een groenere koers te gaan varen, zónder het fundament – olie en gas dus ­– onder het bedrijf weg te slaan. Het staat vast dat de winst per aandeel (wpa) dit jaar door de coronacrisis veel lager uitvalt dan vorig jaar, maar ik verwacht dat een stijgende lijn zich de komende vijf jaar zal herpakken. Enerzijds omdat de vraag naar ‘fossiel’ post-corona weer zal toenemen, en anderzijds vanwege de focus die Shell op de energietransitie zal blijven houden.

Ik zie de wpa in 2021 en 2022 toenemen naar respectievelijk €1,80 en €2,95. Voor de drie jaar daarna verwacht ik iets bescheidener groei, met jaarlijks circa 20%. Als ik die lijn doortrek naar de koers van het aandeel, zie ik deze de komende twee jaar weer richting €21,50 lopen en acht ik binnen vijf jaar een koers tussen €25 en €30 zeer wel mogelijk.

Ik handhaaf dan ook mijn koopadvies, waarbij ik besef dat mijn volharding bij sommige lezers vragen zal oproepen. Eerder dit jaar gaf ik aan dat ik Shells dividendverlaging (door mij lange tijd niet verwacht, eerlijk is eerlijk), met als doel de financiële positie te versterken, verstandig vond en dat ik daarin geen aanleiding zag het advies te veranderen. Daarnaast beoordeel ik een aandeel, behalve over de gebruikelijke beleggingshorizon van een jaar, ook op een wat langere termijn (vijf jaar).

Natuurlijk had ik achteraf bekeken (altijd makkelijk) aan het begin van dit jaar mijn advies graag op ‘verkopen’ gezet, temeer daar ik mijn adviezen vaak opvolg met eigen posities. Dat neemt echter niet weg dat ik de grote uitverkoop, hoe pijnlijk ook, nog steeds als iets tijdelijks zie en de huidige (extreem) lage koers gebruik om bij te kopen.

Exxon Mobil na 92 jaar uit Dow Jones
Exxon Mobil was ruim zeven jaar geleden nog ’s werelds grootste bedrijf (gemeten naar beurswaarde). Afgelopen augustus werd het olieconcern echter uit de Dow Jones-index verwijderd ten faveure van techbedrijf Salesforce. Daarmee verdween tevens het oudste lid – in 1928 onder de naam Standard Oil of New Jersey in de Dow opgenomen – uit de lijst van dertig grote beursgenoteerde bedrijven in de Verenigde Staten. De beslissing staat misschien wel symbool voor de Amerikaanse energiesector, die nog te veel vasthoudt aan fossiele bedrijfsmodellen en zich te weinig richt op de energietransitie.

Ook voor sectorfavoriet BP en het Franse Total blijven mijn koopadviezen van kracht, met voor de komende twee jaar respectievelijk 395p en €45 als eerste koersdoelen. Beide bedrijven hebben al heel lang sterk oog voor de kosten en zullen net als Shell blijven reorganiseren om de energietransitie financieel kracht bij te kunnen zetten. Dat BP, ondanks een dividendverlaging, nog een dividendrendement noteert van boven 10% is daarbij mooi meegenomen, net als de dividendhandhaving van Total.

De Amerikaanse olie-aandelen

Dan de twee Amerikaanse oliemajors. Exxon Mobil opereert enerzijds tegen zeer lage break-evenprijzen in het Permian Bassin, maar anderzijds ontbreekt op dit moment de echte transitiefocus. In die tweestrijd blijft mijn houdadvies voorlopig overeind. Chevron, tot slot, maakt geen deel uit van de Koerswijzer, maar zit wel in de Hoogdividendportefeuille. Zolang het dividend blijft gehandhaafd, zie ik geen reden om dit te veranderen. Ik geef een houdadvies voor Chevron, vooral gezien de relatief sterke balanspositie van het bedrijf.

De auteur heeft een positie in Royal Dutch Shell.

Kerngegevens olie-aandelen (op basis van slotkoers 8 oktober 2020)
beurswaarde wpa 2019 wpa 2020 (t) koers rend. ytd div. rend.
BP £44,76 mrd £0,20 £0,14 220,85p -53,17% 11,00%
Chevron $144,8 mrd $1,54 $0,10 $75,22 -37,58% 6,85%
Exxon Mobil $149,09 mrd $3,36 $1,95 $35,26 -49,47% 9,85%
Royal Dutch Shell €84,04 mrd €1,97 €1,28 €11,13 -57,47% 4,85%
Total €78,25 mrd €4,17 €2,70 €29,50 -40,04% 9,25%

Alert

Selecteer de onderwerpen waarover u een Beleggers Belangen alert wilt ontvangen. Uw selectie wordt direct bewaard en kunt u op ieder moment zelf aanpassen.

Verder lezen?

Blijf dagelijks op de hoogte van het laatste beleggingsnieuws. Ontdek Beleggers Belangen nu vanaf €14,50 per maand. Bent u nieuw en wilt u eerst meer informatie? Klik dan hier! 

 Bekijk onze abonnementen hier!