Updates

Aandelen Nederland

Ahold Delhaize

Advies
kopen
Aandelen Nederland

Pharming

Advies
houden
Aandelen Internationaal

BP

Advies
kopen
Aandelen Internationaal

Exxon Mobil

Advies
houden
Aandelen Internationaal

Total

Advies
houden
Aandelen Nederland

TomTom

Advies
houden
Aandelen Nederland

Fugro º

Advies
houden
Aandelen Nederland

PostNL

Advies
houden
Aandelen Internationaal

Coca-Cola

Advies
verkopen
Aandelen Nederland

ASM International

Advies
kopen
Aandelen Nederland

ASML

Advies
kopen
Aandelen Nederland

BE Semiconductors

Advies
kopen
image description
Opinie Freek Tewes, 29 sep 2016 11:43

Nederlandse aandelenselectie blijft een succesverhaal

0 0 Leestijd ongeveer

Updates

Aandelen Nederland

Ahold Delhaize

Advies
kopen
Aandelen Nederland

Pharming

Advies
houden
Aandelen Internationaal

BP

Advies
kopen
Aandelen Internationaal

Exxon Mobil

Advies
houden
Aandelen Internationaal

Total

Advies
houden
Aandelen Nederland

TomTom

Advies
houden
Aandelen Nederland

Fugro º

Advies
houden
Aandelen Nederland

PostNL

Advies
houden
Aandelen Internationaal

Coca-Cola

Advies
verkopen
Aandelen Nederland

ASM International

Advies
kopen
Aandelen Nederland

ASML

Advies
kopen
Aandelen Nederland

BE Semiconductors

Advies
kopen

Onze Portefeuille NL met uitsluitend Nederlandse aandelen laat al een aantal jaren een mooi rendement zien. Spreiding en het (doorgaans) mijden van risico zijn de steekwoorden. Zo zie je maar dat je voor een mooi beleggingsresultaat de grens niet over hoeft.

Op 1 juli 2013 riepen wij een portefeuille in het leven die uitsluitend belegt in Nederlandse aandelen. We gaven het beestje de naam Portefeuille NL. De doelstelling is om met 10 tot 15 Nederlandse aandelen de AEX te verslaan en dat lukt tot dusver aardig. Zo kunnen we het afgelopen jaar bogen op een twee keer zo hoog rendement als de benchmark.

Selectie

In principe komt elk Nederlands beursgenoteerd aandeel in aanmerking om in de portefeuille te worden opgenomen. Momenteel bestaat de selectie uit dertien aandelen. Hiervan komen er zeven uit de AEX, drie uit de Midkapindex en drie uit de ASCX. De portefeuille bevat dit jaar wat meer large caps dan in de voorgaande jaren. Dat heeft deels te maken met de vooruitzichten van de bedrijven en deels met de economische onzekerheid die op de beurs haar weerslag vindt. In onzekere tijden zijn beleggers meer geneigd om richting blue chips (grote gevestigde bedrijven) te gaan.

Als we de beleggingen in de portefeuille opdelen naar sectoren is er duidelijk sprake van een overweging van technologiebedrijven. TKH zit al sinds de start in onze portefeuille en Besi is in deze sector de laatste toevoeging. Die overweging heeft goed uitgepakt, want vanaf begin dit jaar heeft ASML een rendement van 16,1% laten zien en staat Besi op 17,2%. TKH valt met een min van 5,3% wat uit de toon, maar sinds het begin van de portefeuille is dit wel het op twee na best renderende aandeel. Ook de sectoren industrie en handel (zakelijk en consumenten) wegen relatief zwaar. Bij de sector industrie valt Aalberts op met een min van 3,3%. Ook dit aandeel zit vanaf het eerste uur in onze portefeuille en is vanaf dat moment gemeten het best presterende aandeel met een plus van 82,2%. Het is niet onlogisch dat na een goede koersprestatie wat winstnemingen volgen. Meest in het oog springend is het rendement van Fagron (sector zakelijke handel). We hebben dit aandeel een maand geleden in de portefeuille opgenomen en het levert nu al een rendement van 24,7% op.

Spreiding

Een goed gediversifieerde portefeuille bestaat doorgaans uit minstens vijftien fondsen. Dat aantal is uiteraard niet heilig, want als je vijftien fondsen uit dezelfde sector in portefeuille zou hebben, is iedere diversificatie natuurlijk ver te zoeken. Door naast aandelen ook andere vermogenscategorieën op te nemen, zoals obligaties en onroerend goed, kun je een nog grotere spreiding aanbrengen. Let wel, door meer te spreiden, neemt niet alleen het absolute risico af, maar ook het absolute rendement. Wie een hoger rendement nastreeft, zal meer risico moeten nemen. Alles heeft een prijs.

Dat is nu precies wat wij met onze portefeuille NL willen doen. Wij hebben tussen de tien en vijftien aandelen in portefeuille, waarmee we niet optimaal zijn gediversifieerd. Daarnaast kunnen wij bepaalde sectoren waar wij enthousiast over zijn, wat overwegen. Als de beurs zich negatief ontwikkelt, kunnen wij meer in defensieve aandelen beleggen. Dit compenseert ook deels de minder optimale diversificatie. Omgekeerd kunnen we ten tijde van een optimistisch gestemde beurs meer cyclische aandelen opnemen of andere aandelen met een hoger risico. Zo bezien, houdt de portefeuille een beetje het midden tussen een aandelenportefeuille en een lijstje van kanshebbers.

Hoe selecteren wij?

Het moeilijke van beleggen is om de juiste beleggingsproducten op het juiste moment te kopen en te verkopen. Voor ons is dat uiteraard niet anders. Voordeel van de Portefeuille NL is dat wij alleen kijken naar aandelen en dan ook nog alleen naar Nederlandse aandelen. Wij gaan voor gedegen bedrijven met een goed track record, die opereren in groeimarkten die het liefst niet al te volatiel zijn. Er is geen recept voor het selecteren van aandelen, maar wel een aantal regels die wij volgen.

Allereerst het track record. Zoals de reclame vermeldt, bieden resultaten uit het verleden geen garantie voor de toekomst. Toch kan het verleden wel iets zeggen over de manier waarop een bedrijf met ongunstige marktomstandigheden is omgegaan. Dat is temeer relevant als hetzelfde management nog steeds in het zadel zit. Heeft het bedrijf de kosten weten te drukken in moeilijke tijden? Wat is het dividendbeleid geweest in deze periode? Heeft het bedrijf effectieve maatregelen genomen om het tij te keren of zat het slechts te wachten op betere tijden? Dat zijn allemaal relevante vragen als je op zoek bent naar een stabiel groeiaandeel.

Een ander punt van aandacht is de balans. Een bedrijf moet een sterke balans hebben en een sterke kasstroom genereren. Op die manier is ook de dividendbetaling in de toekomst geen probleem. Ook het verkrijgen van financiering is voor een bedrijf met een sterke balans makkelijker en minder duur.

Daarnaast houden wij in de gaten hoe de marktverwachtingen over het bedrijf zijn. Hoeveel koop-, houd-, of verkoopadviezen zijn er op het aandeel? Hoewel ook wij het graag beter weten, is het doorgaans niet verstandig om al te veel tegen de stroom in te roeien.

Ten slotte hangt de selectie van een aandeel ook af van de fondsen die al in portefeuille zitten. Dat is ook het wezenlijke verschil met stockpicking. Daar wordt alleen gekeken naar één aandeel, terwijl bij het beheren van een portefeuille rekening moet worden gehouden met de wisselwerking tussen de verschillende posities. Twee andere zaken die hierbij om de hoek komen kijken zijn risico en spreiding. Meestal worden deze in een adem genoemd, maar zo logisch is dit niet.

Risico en spreiding

Het risico van een portefeuille staat of valt met de mate van spreiding. Hoe meer een portefeuille gespreid is belegd – dus gediversifieerd – hoe kleiner het risico. Dat risico wordt vaak gemeten aan de hand van de standaarddeviatie of de bèta. De standaarddeviatie geeft de afwijking ten opzichte van het gemiddelde rendement weer. Hoe groter de standaarddeviatie, hoe hoger het risico. De bèta geeft aan hoe volatiel een aandeel is ten opzichte van een benchmark, de maatstaf waarmee vergeleken wordt. In ons geval is de benchmark de AEX-index. Een aandeel met een hoge bèta zal gemiddeld meer stijgen dan de index in een opgaande beurs en meer dalen dan de index in een neergaande markt. Een aandeel met een hoge bèta is dus een beweeglijker aandeel en het wordt daardoor als risicovoller gezien.

Niet iedere spreiding in een portefeuille leidt tot een verlaging van het risico. Als de beleggingen in een portefeuille zijn gespreid over verschillende beleggingscategorieën, kunnen de keuzes binnen die categorieën zodanig zijn dat het portefeuillerisico substantieel is. Om het risico te verkleinen moet een portefeuille zo gespreid worden dat de beweeglijkheid van de ene asset class die van de ander als het ware opheft. Hetzelfde geldt voor een portefeuille die uitsluitend uit aandelen bestaat. Twee aandelen die telkens dezelfde kant uit bewegen, hebben als tweetal hetzelfde risico. Twee aandelen die tegenovergesteld bewegen, hebben gezamenlijk een kleiner risico. Het eerste tweetal heeft een hoge correlatie, het tweede tweetal een lage.

Spreiding is dus meer dan veel categorieën in portefeuille hebben of veel verschillende aandelen in een aandelenportefeuille. Het gaat om de samenhang van de beweeglijkheid, oftewel de correlatie.

Andere manieren van spreiding

Naast het goed spreiden van de aandelen en het aanbrengen van een juiste spreiding over verschillende beleggingscategorieën zijn er nog andere manieren om het risico te verkleinen, die een meer actief beheer van de portefeuille vereisen. Zo kun je in onzekere tijden of ten tijde van een negatieve beurs meer defensieve aandelen in portefeuille nemen en minder cyclische. Het biedt geen garanties – die zijn er nooit – maar doorgaans zullen defensieve aandelen minder hard dalen dan cyclische.

Een andere mogelijkheid is het wijzigen van de portefeuillesamenstelling qua small- en large caps. Als de onzekerheid toeneemt, zijn beleggers vaak geneigd om meer in large caps te beleggen. Small caps worden dan, bijvoorbeeld uit hoofde van een lagere liquiditeit, als risicovoller gezien.

Daarnaast is er nog het fenomeen beursanomalie. Voorbeelden hiervan zijn het januari-effect (het rendement in januari is gemiddeld genomen hoger dan dat in de andere maanden) en het maandageffect (maandag is gemiddeld genomen de dag met het laagste rendement). Het januari-effect in ruime zin houdt in dat de maanden december tot en met april gemiddeld een hoger rendement geven dan de overige maanden. Vaak is aangetoond dat dit effect voor small caps (het small firm effect) een meer prominente rol speelt. Als we veronderstellen dat dit effect bestaat, kan het risico worden verkleind en het rendement worden vergroot door in december tot en met april meer in small caps te beleggen en in de overige maanden meer in large caps. Zo kunnen large caps ook een zwaardere weging krijgen als de onzekerheid op de beurs toeneemt.

Wild card

Hoewel wij risicomijdend te werk gaan bij het beheren van de portefeuille, willen ook wij wel eens een gokje wagen als zich een mooie kans voordoet. Het kan zijn dat een aandeel op fundamentele gronden niet helemaal voldoet aan onze eisen, maar door een overdreven negatieve koersreactie op waarderingsgronden aantrekkelijk is geworden. Een combinatie van overnamegeruchten en een lage waardering kan ook een reden zijn om zo’n aandeel op speculatieve gronden in onze portefeuille op te nemen.

Normaal gesproken zullen wij een aandeel niet op deze basis alleen in onze portefeuille opnemen, maar als we speculatief te werk gaan, blijft het beperkt tot één portefeuillepositie. In augustus hebben wij op die manier positie gekozen in Fagron. De balans van dat bedrijf is inmiddels versterkt en de waardering werd door de koersval wel erg laag. Hoe de operationele gang van zaken zich gaat ontwikkelen is wat meer ongewis. Zie daar het speculatieve element van de belegging.

Performance tot nu toe

Over het eerste (halve) jaar van portefeuille NL bedroeg het rendement 26,7%, waarna in 2014 en 2015 rendementen van respectievelijk 1,3% en 14,4% volgden. Vorig jaar deed de portefeuille het dus bijna twee keer zo goed als de AEX total return. In het begin van dit jaar liep de portefeuille achter op de AEX total return, maar vooral de laatste maanden zijn de prestaties sterk. We hebben de portefeuille dit jaar ook wat actiever moeten beheren, gezien de volatiliteit op de beurs. Dat heeft geleid tot wat meer mutaties dan gemiddeld, maar die hebben vrijwel allemaal goed uitgepakt en de portefeuille versterkt. De afgelopen twaalf maanden tot 21 september hebben we een rendement gerealiseerd van 18,0%, vergeleken met 7,4% voor de AEX total return.

Iedere portefeuillebeheerder die meer dan twee maal het rendement van de index behaalt, zal zich gelukkig prijzen. Gemeten vanaf de start van de portefeuille tot en met 21 september is het totaalrendement 51,9%.

Wat brengt de toekomst?

We nemen ons ieder jaar voor om de portefeuille nog beter te beheren en het jaar met een hoger rendement af te sluiten dan de AEX behaalt. Dat zal niet eenvoudig worden, want tot nog toe is 2016 een volatiel beursjaar geweest. Wij verwachten ook voor de rest van het jaar een onrustige beurs. De gevolgen van de Brexit zijn nog niet uitgekristalliseerd en evenmin is duidelijk wat de Fed met de rente gaat doen. En dan is er nog de olieprijs, die weliswaar lijkt te zijn gestabiliseerd, maar dan wel op een niveau waarop oliemaatschappijen bepaald nog niet overgaan tot een hogere activiteit en het opschroeven van de investeringen. Dat zal ook zeker niet gebeuren zolang er een aanbodoverschot van olie is.

De economische groei is vanzelfsprekend ook een belangrijke factor. In welke mate de Brexit invloed heeft op de Europese economieën zal bepalend zijn. Zet de groei door of zwakt die af? Hoe ontwikkelen de consumentenbestedingen en het consumentenvertrouwen zich? Blijft de rente op het huidige lage niveau? Dat zijn allemaal zaken die het beleggingsklimaat danig kunnen veranderen. Wij gaan proberen er in ieder geval adequaat op in te spelen en weer een mooi rendement te behalen.

Bekijk hier de portefeuille NL

Lees ook: Portefeuille NL: sterke portefeuilleweek

Alert

Selecteer de onderwerpen waarover u een Beleggers Belangen alert wilt ontvangen. Uw selectie wordt direct bewaard en kunt u op ieder moment zelf aanpassen.

Verder lezen?

Dit artikel kunt u alleen lezen met een (proef)abonnement. U leest Beleggers Belangen vanaf €1,50 per week. Wat krijgt u zoal:

  • Concreet en onafhankelijk beleggingsadvies
  • Direct toepasbare beleggingsinformatie
  • Succesvolle voorbeeldportefeuilles