Updates

Aandelen Nederland

Nedap

Advies
houden
Aandelen Internationaal

Intel

Advies
kopen
Aandelen Nederland

Prosus

Advies
kopen
Aandelen Internationaal

Allianz

Advies
kopen
Aandelen Internationaal

Caterpillar

Advies
houden
Aandelen Nederland

Eurocommercial Prop

Advies
kopen
Aandelen Internationaal

BNP Paribas

Advies
houden
Aandelen Internationaal

HSBC

Advies
houden
Aandelen Internationaal

Santander

Advies
houden
Aandelen Nederland

Value8

Advies
kopen
Aandelen Nederland

Accsys

Advies
kopen
Aandelen Internationaal

Alphabet

Advies
kopen
Aandelen Internationaal

Abbott Laboratories

Advies
kopen
Aandelen Nederland

GrandVision

Advies
houden
Aandelen Nederland

Brunel

Advies
houden
Aandelen Internationaal

Danone

Advies
houden
Aandelen Nederland

OCI

Advies
kopen
Aandelen Nederland

ForFarmers

Advies
verkopen
Aandelen Nederland

SIF

Advies
houden
Aandelen Nederland

Beter Bed

Advies
kopen

Updates

Aandelen Nederland

Nedap

Advies
houden
Aandelen Internationaal

Intel

Advies
kopen
Aandelen Nederland

Prosus

Advies
kopen
Aandelen Internationaal

Allianz

Advies
kopen
Aandelen Internationaal

Caterpillar

Advies
houden
Aandelen Nederland

Eurocommercial Prop

Advies
kopen
Aandelen Internationaal

BNP Paribas

Advies
houden
Aandelen Internationaal

HSBC

Advies
houden
Aandelen Internationaal

Santander

Advies
houden
Aandelen Nederland

Value8

Advies
kopen
Aandelen Nederland

Accsys

Advies
kopen
Aandelen Internationaal

Alphabet

Advies
kopen
Aandelen Internationaal

Abbott Laboratories

Advies
kopen
Aandelen Nederland

GrandVision

Advies
houden
Aandelen Nederland

Brunel

Advies
houden
Aandelen Internationaal

Danone

Advies
houden
Aandelen Nederland

OCI

Advies
kopen
Aandelen Nederland

ForFarmers

Advies
verkopen
Aandelen Nederland

SIF

Advies
houden
Aandelen Nederland

Beter Bed

Advies
kopen
Opinie Michiel Pekelharing, 6 mei 2016 14:33

Hoe profiteer ik van flitshandel?

0 0 Leestijd ongeveer

Iedere belegger die zich op de beurs waagt, krijgt ongemerkt te maken met computergestuurde programma’s die in een fractie van een seconde kijken of ze op de order kunnen anticiperen. Er zijn verschillende manieren om de impact van deze flitshandel te beperken – of om er zelfs van te profiteren.

In de wereld van de aandelenhandel spelen robots tegenwoordig een grotere rol dan handelaren van vlees en bloed. Dat is vooral een gevolg van de ontwikkeling van speciale programma’s, die op basis van informatie over vraag en aanbod op de verschillende beursplatformen posities innemen om die vervolgens razendsnel weer te sluiten. Dit gebeurt vaak binnen een duizendste van een seconde. Door de opkomst van deze flitshandel heeft het begrip beleggingshorizon een compleet andere lading gekregen.

In de jaren ’60 zat een aandeel gemiddeld vier jaar in portefeuille. In 2000 was dat nog acht maanden, maar tegenwoordig wisselt een aandeel gemiddeld elke 20 tot 30 seconden van eigenaar. Door de toename van het handelsvolume is het verschil tussen bied- en laatprijs (de spread) van veel aandelen behoorlijk afgenomen. Dat is een gevolg van de veel hogere liquiditeit die veroorzaakt wordt door de opkomst van de zogeheten high frequency traders. Aan de ene kant betalen beleggers bij heel veel transacties een lagere spread dan in een wereld zonder flitshandel, maar de keerzijde is dat deze partijen met een razendsnelle verbinding met verschillende beurzen en hoogwaardige programmatuur voortdurend op zoek zijn naar mogelijkheden om te profiteren zodra andere beleggers stukken aan- of verkopen.

Flitshandel
High frequency traders kwamen in 2014 volop in de schijnwerpers te staan door de publicatie van het boek Flash Boys (Flitshandel) van Michael Lewis. Grote spelers zoals Jump, Citadel en Teza verdedigen zich door de nadruk te leggen op de hogere liquiditeit en lagere spread als gevolg van hun onderstroom. Toezichthouders ontwikkelen nieuwe regels om alle marktpartijen gelijke kansen te geven en Brad Katsuyama – een van de hoofdpersonen uit het boek – werkt hard aan de oprichting van een eigen handelsbeurs.

Stap 1

Beleg met een lange horizon

Het heeft geen zin om te proberen om de high frequency traders op hun eigen terrein te verslaan. Deze partijen hebben rechtstreeks toegang tot de beurs, zodat particuliere beleggers die via een broker of bank handelen het op snelheid automatisch al afleggen tegen de flitshandel. Als er bij elke transactie mogelijk een klein deel van het rendement verdwijnt in de zakken van de flitshandel, is de beste strategie om zo weinig mogelijk te handelen. Een extra voordeel is dat er dan ook minder transactiekosten betaald worden, nog altijd veruit de grootste kostenpost voor beleggers. Met het oog op de rol van de flitshandel kan het dus geen kwaad om een voorbeeld te nemen aan de beroemde belegger Warren Buffett, die ooit liet optekenen dat zijn favoriete beleggingshorizon ‘voor altijd’ is.

Het speelveld

De opkomst van de flitshandel werd mogelijk door de almaar toenemende computerkracht. Een andere belangrijke factor is de opkomst van meerdere handelsplatformen, waardoor aandelen op steeds meer plaatsen gekocht kunnen worden. Naast de gebruikelijke beurzen zijn dat nieuwkomers zoals BATS en Turquoise en dark pools. Computerprogramma’s brengen in een fractie van een seconde vraag en aanbod op alle platformen in kaart.

De tactiek

High frequency traders proberen de intentie te peilen van andere marktdeelnemers door in een microseconde een hele serie orders te plaatsen, en die razendsnel weer in te trekken. Als een van die orders wordt uitgevoerd, is dat een signaal dat een partij wil kopen of verkopen. Daar speelt het programma vervolgens op in. Zo komt een belegger die wil handelen op een bied- of laatprijs soms bedrogen uit, omdat de computer de order alweer heeft ingetrokken.

Flash Crash

Computers zijn veel sneller in het vergaren en analyseren van gegevens en het doorvoeren van transacties. Het ontbreken van gezond verstand of menselijke logica kan soms ongewenste gevolgen hebben. Precies zes jaar geleden – op 6 mei 2010 – droegen high frequency traders bij aan een zogeheten flash crash waarbij de Dow Jones binnen enkele minuten met bijna 1000 punten (of 9%) daalde. Een half uur later was die schade bijna volledig ingelopen.

Knight Trading
High frequency traders testen hun software uitvoerig, maar een werkelijke marktomgeving biedt soms toch verrassingen. Zo ook op 1 augustus 2012 bij Knight Trading. Nieuwe software legde bij 150 beursfondsen kooporders in op de laatprijs en verkooporders op de biedprijs. Hierdoor leverde elke transactie een miniem verlies op van een dollarcent of nog minder, maar door het enorme aantal transacties liep het verlies in een half uur op tot $440 mln.
Nieuwe spelregels

Mifid II heeft grote gevolgen voor high frequency traders. Beurzen moeten een proefomgeving bouwen voor het testen van handelsprogramma’s en partijen moeten meer openheid geven in de werking van hun software. Om te voorkomen dat de liquiditeit plotseling opdroogt, zijn partijen die ten minste een halve dag via computerhandel in een beursfonds handelen verplicht om de hele handelsdag als marketmaker bied- en laatprijzen af te geven.

Stap 2

Kies voor fondsen met een lage omloopsnelheid

Net zoals een individuele belegger een rem zet op het opwaarts potentieel door veel te handelen, geldt dat ook voor beleggingsfondsen. Sommige fondsen hebben een omloopsnelheid van 300%, wat betekent dat elk aandeel in de portefeuille gemiddeld drie keer per jaar vervangen wordt. Als elke order 0,1% tot 0,2% minder scherp wordt uitgevoerd dan in een wereld zonder flitshandel, zet dat een rem van ruim 0,5% op het jaarlijkse rendement. Bij een beurs die gemiddeld 5% stijgt loopt de achterstand over een periode van 5 jaar op tot 3 procentpunten en over een periode van 10 jaar is dat zelfs 7,6 procentpunten. Omdat een fondsbeheerder ook transactiekosten maakt, is het werkelijke verschil zelfs nog groter. Er zijn natuurlijk wel degelijk fondsen te vinden die ondanks een heel hoge omloopsnelheid het beursgemiddelde toch voor weten te blijven. Maar de toegenomen activiteit van high frequency traders maakt het wel aantrekkelijker om op zoek te gaan naar beleggingsfondsen die weinig handelen of om de voorkeur te geven aan ETF’s, die in de meeste gevallen slechts eenmaal per jaar een klein deel van de portefeuille verversen.

Voorsprong
Op de Nasdaq hebben flitshandelaren circa 500 milliseconden voorsprong op partijen zonder rechtstreekse toegang tot de beurs.
Geannuleerd

Binnen 500 milliseconden – een halve seconde – wordt 39% van alle orders geannuleerd.
Bliksemsnel

Veel orders zijn alweer ingetrokken op het moment dat veel partijen de bied- en laatprijzen te zien krijgen.
Marktaandeel

Naar schatting zijn high frequency traders goed voor 70% van de aandelenhandel in de Verenigde Staten. In Europa is dat 40%.
Nieuwe regels
Begin 2017 wordt het regelpakket Mifid II voor de financiële sector geïntroduceerd, dat ook de flitshandel raakt.

Stap 3

Investeer in kleinere en middelgrote aandelen

High frequency traders worden aantrokken door een hoog handelsvolume. Een goed voorbeeld is een aandeel zoals Royal Dutch Shell, waarvan op verschillende handelsplatformen meer dan tien miljoen aandelen per dag worden verhandeld. Er vinden tienduizenden transacties plaats, zodat er voor een flitshandelaar veel meer kansen zijn om te anticiperen op bewegingen van andere beleggers dan bij een lokaal bedrijf zoals Accell met een dagomzet van circa 20.000 stukken. Bij middelgrote en kleine 6-5-2016 14-06-05bedrijven is de kans dat een high frequency trader probeert mee te liften dus een stuk kleiner.

Stap 4

Maak optimaal gebruik van een flashcrash

Bij de eerdere stappen ligt de nadruk sterk op het voorkomen dat de flitshandel een deel van het beleggingsrendement afsnoept. Maar high frequency traders veroorzaken ook instapkansen, op momenten dat de handelsprogramma’s de beurskoersen te sterk in een bepaalde richting duwen. Het beste voorbeeld hiervan zijn de zogeheten flashcrashes, waarbij de koersen van enkele aandelen of soms zelfs een hele index zonder aanwijsbare reden plotseling razendsnel onderuit gaan. Het duurt vaak even voordat de fouten in de handelsprogrammatuur worden rechtgetrokken. In theorie dé mogelijkheid om de stukken aan te schaffen voor een prijs die aanzienlijk lager ligt dan waarvoor aandelen verhandeld zouden worden in een wereld zonder flitshandel. In de praktijk profiteert maar een kleine groep beleggers van deze kans. Hoewel de koersen bij een flashcrash soms fel kunnen dalen, is de schade vaak binnen een half uur tot een uur uitgewist.

Lees ook: Wat is de impact van Solvency II?

Lees verder in het Dossier Educatie

Alert

Selecteer de onderwerpen waarover u een Beleggers Belangen alert wilt ontvangen. Uw selectie wordt direct bewaard en kunt u op ieder moment zelf aanpassen.