Updates

Aandelen Nederland

AMG

Advies
kopen
Aandelen Internationaal

Amazon

Advies
houden
Aandelen Nederland

GrandVision

Advies
verkopen
Aandelen Nederland

ForFarmers

Advies
kopen
Aandelen Nederland

Ahold Delhaize

Advies
kopen
Aandelen Nederland

Pharming

Advies
houden
image description
Opinie Ivan Snurer, 19 feb 2016 14:08

Is de recessie al voorbij?

0 0 Leestijd ongeveer

Updates

Aandelen Nederland

AMG

Advies
kopen
Aandelen Internationaal

Amazon

Advies
houden
Aandelen Nederland

GrandVision

Advies
verkopen
Aandelen Nederland

ForFarmers

Advies
kopen
Aandelen Nederland

Ahold Delhaize

Advies
kopen
Aandelen Nederland

Pharming

Advies
houden

Een bearmarkt went nooit, maar de glijvlucht lijkt gestopt. Tot voor kort waren de markten in de ban van het r-woord. Dat de vrees voor een recessie prematuur was, liet het verloop van de rentecurve al doorschemeren, toch? Ja, als de extreem lage rente geen spelbreker is in het geheel.

De ellende van de vorige verkoopgolf was nog maar net hersteld of in het nieuwe jaar denderden de aandelenmarkten opnieuw omlaag. In augustus 2015 sloeg het beurssentiment in korte tijd om, naar uiterst negatief. Voor velen kwam dit als een totale verrassing. Na de Griekse perikelen dachten zij juist dat het optimisme zou overheersen, maar de dalende olieprijs en de Chinese groeicijfers beslisten anders.

De zorg om de prijsdalingen op de internationale oliemarkten en de vrees voor een harde landing in China, de op een na grootste economie ter wereld, ontnamen begin dit jaar beleggers de lust voor aandelen. Het bezorgde de beurzen de slechtste jaarstart sinds tijden. Tot vorige week kregen de aandelenmarkten rake klappen. De MSCI World Index verloor ruim 12 procent, Chinese aandelen zelfs 26,3 procent. Enkel de liefhebbers van goud konden na jaren van ellende (lees: dalende koersen) opnieuw lachen.


Qis 2016.02.19 Goud


Maar wie verder terugkijkt, ziet niet alleen dat de meeste aandelenmarkten ver onder de toppen van vorig jaar koersen, maar ook dat zij formeel zijn afgedaald naar een bearmarkt. Eind vorige week bedroeg de averij onder Europese aandelen door de bank genomen -27,1 procent. De schade van Amerikaanse aandelen bleef evenwel beperkt tot 15,2 procent. De gangbare definitie van een bearmarkt is een beursdaling van 20 procent. De legendarische hedgefundmanager Martin Zweig bezigde het woord ‘bear’ echter al als op Wall Street de drie belangrijkste aandelenindices met 15% waren gedaald. Aangezien de Dow Jones, de S&P 500 en de Value Line-index vorige week tussen de 15,2 en 25,6% onder hun top van vorig jaar noteerden, zit ook Wall Street zo bezien formeel in een bearmarkt.


Qis 2016.02.19 Topmeting


Achteraf bekeken, kunt u stellen dat de angst voor een mondiale recessie overdreven was. De gevolgen van de Chinese groeivertraging lijken al met al mee te vallen. Weliswaar viel in het vierde kwartaal van 2015 de groei van de Amerikaanse economie terug tot 0,7 procent op jaarbasis, maar er is altijd nog sprake van groei, zij het bescheiden. En warempel, dankzij Duitsland, blijft ook de Europese economie aardig op stoom. In de laatste drie maanden van 2015 bedroeg de groei, net als in het kwartaal ervoor, 0,3 procent.

De grote vraag is of de Amerikaanse en Europese economieën ook in het nieuwe jaar hun groei kunnen vasthouden. Niet alleen vormt de internationale handel een bedreiging voor de binnenlandse consumptie, de vraaguitval vanuit het buitenland zorgt op de financiële markten voor onrust, wat vroeg of laat ten koste gaat van de binnenlandse vraag. De cocktail van minder internationale handel en lagere consumptieve bestedingen leidt tot lagere verkoopcijfers, tot lagere bedrijfswinsten en dus ook tot lagere beurskoersen.

En aangezien aandelen het jaar 2016 bar slecht zijn gestart, staat de relatie tussen aandelenkoersen en de staat van de economie weer volop in de belangstelling van beleggers. Maar zoals Nobelprijswinnaar Paul Samuelson het in 1966 zo mooi kon verwoorden: de beurs voorspelt 9 van de 5 recessies. Een betere voorspeller wat dat betreft is de inverse rentecurve. Sinds de jaren ’50 werden in de Verenigde Staten 7 van 8 recessies voorafgegaan door een omgekeerde rentermijnstructuur. Een inverse rentecurve ontstaat als de kortetermijnrente hoger is dan de vergoeding op langlopende obligaties. Dat is nu niet het geval, maar het kan ook zijn dat door de extreem lage rente en het mechanisme van kwantitatieve verruiming de rentecurve geen betrouwbare indicator meer is.


Qis 2016.02.19 Recessies


Zoals iedereen weet zijn centrale banken redelijk goed in staat om de korte rente te sturen, maar de tarifering van de officiële rentes is een beleidsinstrument dat de monetaire autoriteiten primair inzetten om de economie te ondersteunen. Los van de vraag of de jongste renteverhoging van de Federal Reserve prematuur was of niet, in hun goedbedoelde poging om de economie voor de Grote Recessie te behoeden tijdens en na de financiële crisis van 2008, verlaagden centrale banken in eerste instantie de beleidsrente tot historische lage niveaus en nadien introduceerden zij noodgedwongen het mechanisme van kwantitatieve versoepeling.

Maar door de extreem lage rente kunnen centrale banken bij een volgende financiële of economische crisis de rente enkel (verder) negatief maken of (nog meer) obligaties opkopen. De kunstmatig lage rente en het mechanisme van kwantitatieve versoepeling leidde in de Verenigde Staten en Europa tot dusver niet tot het gewenste resultaat van robuuste, trendmatige groei. De beursturbulentie van de voorbije weken vertelt ook dat de markten twijfelen aan de groeivooruitzichten van de mondiale economie en dat er te weinig groei is om de waardering van aandelen goed te praten. Immers, als de rente kunstmatig laag is, zijn aandelen kunstmatig goedkoop.

De glijvlucht op de aandelenmarkten lijkt gestopt. Wereldwijd tonen beurzen krachtig herstel. Zelfs verguisde technologieaandelen veren op. Dat is een teken dat het ergste achter de rug is, althans voorlopig. Nieuwe correcties, zoals die van augustus 2015, zijn waarschijnlijk. Ten opzichte van vorige week oogt de wereld(economie) deze week niet anders. China, de olieprijs en de bedrijfswinsten van Amerikaanse en Europese aandelen zijn ook in de rest van het jaar de zorgenkinderen van beleggers.