Top tien grootste financiële crises uit de geschiedenis

In zijn toespraak bij de boekuitreiking benoemde Hans Stegeman, een van de drie auteurs, daarnaast de vier fasen die elke financiële crisis volgens hem moeten doorlopen.

Ook stelde Stegeman dat er twee belangrijke redenen zijn waarom financiële crises keer op keer ontstaan.

De tien grootste financiële crises uit de geschiedenis op een rijtje:

1. De Tulpenmanie (1637)

2. De Mississippi-bubbel (1720)

3. De South Sea-bubbel (1720)

4. De windhandel van 1720 in Nederland (1720)

5. De crash van 1929 (1929)

6. De Cornfeld Bubbel (1969-1970)

7. De oktoberkrach van 1987 (1987)

8. De Japanse vastgoedbubbel (1990)

9. De zeepbel.com (2000-2002)

10. De financiële crisis van 2007/2008 (2007/2008)

De vier fases die elke financiële crisis moet doorlopen

1.De startfase
Een gezonde en welvarende uitgangssituatie waarbij onderliggende economische variabelen prima op orde zijn. Hierbij hoort en prijsontwikkeling die vanuit fundamentele factoren te onderbouwen is.

2. De conditionerende fase
Nog steeds zijn alle ontwikkelingen in de economie en op de financiële markten door fundamentele factoren te verklaren. Essentieel is of de autoriteiten in deze fase bubbels laten ontstaan of dat ze fouten in het systeem corrigeren.

3. De manische fase
Vraag-, aanbod- en prijsbewegingen zijn niet meer te verklaren door de economische of monetaire theorieën. In deze fase heeft iedereen het gevoel dat hij of zij niet achter kan blijven.

4. De ontnuchteringfase
Elke keer blijkt maar weer dat bomen toch niet tot in de hemel kunnen blijven groeien. Bijvoorbeeld dat huizenprijzen toch niet altijd maar blijven stijgen en dat speculeren niet altijd grotere winsten opleveren.

Twee belangrijke redenen zijn waarom financiële crises ontstaan.

1. Het beperkte collectieve geheugen
Keer op keer blijkt maar weer dat lessen uit het verleden weer snel worden vergeten. Na de crisis in de jaren dertig werd veel nieuwe wetgeving ingevoerd, waaronder de Glass-steagall wet. Deze wet zorgde ervoor dat zakenbankieren en retailbankieren niet binnen één bank kon. Vanaf de jaren tachtig werden deze en tal van andere regels langzaam maar zeker afgeschaft. Deregulering werd gezien als bron van welvaart. En dat was het ook. Tot dat het fout ging.

2. Animal spirits
Zoals Keynes ons geleerd heeft zorgt de menselijke natuur (Animal spirits) voor instabiliteit. Niet alle acties worden door mensen van te voren tot in detail doorgedacht en -gerekend. Veel gaat op gevoel. Vaak is dit goed. En we hebben dat ook nodig, anders is er geen vooruitgang. Successen laten zich niet voorspellen, soms moeten mensen gewoon hun nek uitsteken, zonder gedetailleerd plan.

Volgens Stegeman hebben de auteurs van 'Van tulpenbol tot rommelhypotheek' de eindbalans van de financiële crisis van 2007/2008 voor dit boek nog niet kunnen opmaken.

"Dat zullen we bij de volgende update van dit boek kunnen vertellen. En een ander iets weten we ook zeker: hoe diep deze crisis nog kan worden: het zal zeker niet de laatste zijn."