Het gevaar is nog niet geweken
Niemand durft echt uit te spreken dat hij nog komt, maar het
gevaar is nog niet geweken. We hebben het dan over een dubbele dip
in de economie.
Toen de recessie verzachtte, en we snel herstel zagen op zowel
de beurs als in de winstcijfers van de bedrijven, wees alles op een
V-vormig economisch herstelpatroon. Als uit het boekje. De vraag of
we een V- of een W-vormig patroon tegemoet gingen, was volgens
sommigen beantwoord met wat we in 2009 hebben zien
gebeuren.
Beleggingsstrategen stippen de mogelijkheid van een dubbele dip
nog steeds aan, maar achten die niet waarschijnlijk. De jongste
cijfers over het stijgende consumentenvertrouwen in de Verenigde
Staten ondersteunen die visie. Echter, dat vertrouwen moet gepaard
gaan met stijgende cijfers voor de consumentenbestedingen en dat is
nog niet altijd het geval.
Het gevaar van een dubbele dip is nog niet geweken. Dat komt
door de straffe overheidsbezuinigingen die voorlopig aanhouden. De
conclusies van de G20-top van afgelopen week stonden in het teken
van aanhoudende schuldvermindering door overheden, in het bijzonder
die van Europese landen. Die bezuinigingen remmen de stimulerende
invloed die de overheid kan hebben en dat tast een belangrijke
steun onder de economie aan.
De cijfers over het consumentenvertrouwen geven voor sommige
landen een duidelijk ander beeld dan die in de VS. In Duitsland,
Europa's machtigste economie, ontwikkelt het vertrouwen zich
stabiel op een goed niveau. In Italië zakt het echter. Dat komt
grotendeel door de oplopende werkloosheid aldaar. Verdergaande
overheidbezuinigingen in economieën die het toch al moeilijk
hebben, kunnen het sentiment dus flink doen omslaan.
Het risico op een dubbele dip is klein in een situatie waarin
overheden hun stimulerende rol met verve vervullen. Maar de
G20-uitkomsten laten zien dat die rol wel eens anders kan worden,
gezien de strenge bezuinigingsafspraken. En dat wordt het risico op
een dubbele dip ineens veel groter.