Het risico van uitstappen

Beleggers laten zich vaak leiden door wat beleggers om hen heen doen. Niemand wil de boot missen als de aandelenmarkten stijgen en niemand wil de laatste belegger zijn die uitstapt. Stel je eens voor dat je buurman of collega je de loef afsteekt. Dat wil je niet, ook al is het soms moeilijk om dat toe te geven. Beleggers volgen daarom vaak de kudde.

Men kiest immers liever voor het restaurant dat vol zit dan voor het restaurant dat leeg is. In de regel is dat een goede keuze, maar zeker niet altijd. Het jaar 2009 was achteraf gezien het jaar van de perfecte marktomstandigheden. Er was uitbundige liquiditeit en overheden over de hele wereld stimuleerden de economie. Al deze stimulansen zorgden na het rampjaar 2008 voor meevallende economische cijfers en een positief sentiment.

De uitbundige liquiditeit zocht zijn weg in de kapitaalmarken en zorgde ervoor dat alle beleggingscategorieën in waarde stegen, of dit nu aandelen, obligaties, grondstoffen, vastgoedbeleggingen of highyieldobligaties waren. Inmiddels is het weer onrustiger op de kapitaalmarkten. De onzekerheid neemt toe vanwege de Griekse staatsfinanciën en twijfels over Spanje en Portugal.

Daarnaast heeft de Chinese overheid aangekondigd de kredietgroei af te zullen remmen om de economische groei in 2010 te laten dalen tot de begrote 8% op jaarbasis. Dat is negatief voor de economische groei op korte termijn, maar waarschijnlijk verstandig voor de lange termijn. Ten slotte zorgde Barack Obama met zijn weinig concrete, maar verregaande bankplannen voor onzekerheid.

TIMING
Deze onzekerheid zorgt ervoor dat sommige beleggers eieren voor hun geld kiezen. Ze stappen uit de aandelenmarkt. Waarschijnlijk zullen ze weer instappen zodra de onzekerheid uit de lucht is en de beurs een sterke dag achter de rug heeft.

Wat weinig beleggers zich realiseren, is dat dit een riskante strategie kan zijn als je de markt niet goed 'timet'. Figuur 1 geeft het rendement op aandelen op jaarbasis weer wanneer we de beste handelsdagen weglaten. De figuur is gebaseerd op de rendementen van de MSCI Wereld-index uit de periode januari 1972 tot en met januari 2010. De lijn in figuur 1 laat zien wat het rendement op jaarbasis zou zijn geweest over deze periode wanneer we de beste handelsdagen weglaten.

Wanneer een belegger de beste twintig handelsdagen uit die 38 jaar mist, daalt het gemiddelde rendement van 10,5% naar 3,4% op jaarbasis. Dit is minder dan het rendement op 3-maandsdeposito's in dezelfde periode (circa 5,5%). Wanneer je dus na een forse daling volledig uitstapt en pas weer instapt wanneer de beurs wat herstelt, is de kans zeer groot dat je de langetermijnrisicopremie op aandelen niet realiseert.

SCHIER ONMOGELIJK
De belangrijkste les van deze figuur is dan ook dat je het je niet kunt permitteren om de beste dagen te missen tenzij je een belegger bent die alle marktbewegingen voorziet. Dit lukt vrijwel niemand structureel. Wanneer we de sléchtste dagen uit de historie halen, zien we namelijk dat het rendement op jaarbasis oploopt van 10,5% naar 18,0% op jaarbasis.

Er zijn maar weinig beleggers die dit soort rendementen structureel hebben gerealiseerd. Deze beleggers hebben nu een vermogen dat negentig (!) keer zo groot is als aan de start in 1972. Zorg dus dat je als belegger nooit volledig uitstapt in een neergaande markt. De kans is groot dat een verkeerde timing het aandelenrendement op de lange termijn schaadt.

Tekst: Tom Arends, senior beleggingsanalist bij Rabobank Private Banking