Weer een topjaar voor aandelen!

December en januari zijn de maanden van terug- en vooruitblikken op economie en beurs voor beleggers en brokers. Het meest recente voorbeeld daarvan is een maar liefst 140 pagina's tellend rapport van Citi over dit thema. De broker verwacht de komende 12-18 maanden een totaalrendement op Europese aandelen van 15-20%. 'Koop de dip en blijf bullish', luidt dan ook de boodschap van de broker. Dat is geen verrassing, want optimisme over de aandelenbeurs is van alle brokers en van alle tijden. Citi is absoluut niet de enige, maar het is leerzaam voor beleggers om de huidige verwachtingen van deze broker - en vooral de argumentatie er voor - te vergelijken met die van eerder jaren.

Dan valt één ding direct op. Aandelen zijn volgens de beleggingsstrategen van deze broker - en nogmaals, Citi is echt niet de enige - vrijwel altijd aantrekkelijk gewaardeerd. Begin 2008, een rampjaar op beurs, erkende Citi dat de winstgevendheid van bedrijven onder zware druk stond. Maar, zo schreef de broker, de lage waardering biedt bescherming tegen de lage verwachte winstgroei. Ook begin 2009 waren aandelen natuurlijk weer goedkoop, zeker ten opzichte van staatsobligaties. Bovendien lag de koers-boekwaarde op het niveau van begin jaren tachtig, zo schreef Citi in januari 2009.

Dit jaar is de koers-winstverhouding voor de Europese beurs echter niet hoog, maar ook niet erg laag, zo constateert Citi. Toch staat op de voorpagina van het rapport over 2010 dat aandelen goedkoper zijn dan in maart 2003, het startpunt van het herstel van de technologiebubble.  Nu wordt echter door de broker de nadruk gelegd op de koers-boekwaardeverhouding van de Europese beurs en die is op het niveau van maart 2003 net als de verhouding tussen het dividendrendement en het rendement op Duitse staatsobligaties.

Het zijn allemaal voorbeelden van wat de Britse beleggingsconsultant Andrew Smithers 'stockbroker economics' noemt. Niet altijd even sluitende, maar plausibel klinkende, argumenten waarom de aandelenbeurs voortdurend aantrekkelijk is gewaardeerd en dus ieder jaar zal stijgen. Maar beleggers kunnen zich hier tegen wapenen. Met gezond verstand en het stellen van de juiste vragen.

Let als lezer van researchrapporten (en artikelen van journalisten) op de termijn die wordt gekozen om de waardering van de beurs te beschrijven. Meestal hanteren brokers een startpunt ergens tussen 1982 en 1987, het begin van de bull markt en gebruiken daarbij dan ook nog eens slechts een simpele koers-winstverhouding op basis van de verwachte winsten voor het komende jaar of de winst van het afgelopen jaar. Een koers-winstverhouding berekend aan de hand van de gemiddelde winst over de afgelopen tien jaar zegt echter meer.

Vraag uw bank of beleggingsadviseur gerust waarom voor een bepaalde vergelijkingsperiode is gekozen en waarom welke maatstaf is toegepast en of deze maatstaf überhaupt enige voorspellende waarde heeft. En negeer vergelijkingen tussen nominale (staatsobligaties) en reële grootheden (aandelen). Beleggen is immers ook zonder nutteloze, misleidende of selectief gebruikte informatie al moeilijk genoeg.

Citigroup