De meeste banken en vermogensbeheerders gebruiken hun eigen risicoprofielen. Hoewel de Autoriteit Financiële Markten eerlijke en transparante informatie bevordert, bestaat er niet iets zoals één standaard ter bepaling van het risicoprofiel.
Als klant moet u goed nadenken wat uw beleggingsadviseur u laat zien en vertelt. Voor een passend advies moet hij of zij weten welke doelen u nastreeft, wat uw financiële positie is, welke risico’s u wilt nemen en welk uw kennis en ervaring is. Uit dit profiel blijkt wat de verhouding is tussen het risico dat u wilt nemen en welk rendement daar tegenover staat.
Beeldvorming
In essentie worden voor de beeldvorming de volgende vragen gesteld:
Waar, wanneer en hoeveel geld heeft u nodig?
Wat zijn uw inkomsten en uitgaven?
Wat zijn uw bezittingen en schulden?
Welk financieel risico kunt u en wilt u lopen?
Welke kennis en ervaring heeft u?
Een risicoprofiel dat defensief heet, heeft een relatief lager risico en een lager verwacht rendement dan een offensief risicoprofiel, maar ook met een defensief kunt u met belegen geld verliezen. Op zich logisch, bij het adviseren gaat het er ook om dat de adviseur begrijpt wat voor belegger u bent en dat u zichzelf kent.
Soort belegger
De Hongaarse beurslegende André Kostolany merkte al in de jaren tachtig op dat de meesten niet eens van zichzelf weten wat voor soort belegger zij zijn. Aan de hand van zijn onorthodoxe vragen kunt u bepalen of u eerder een conservatieve spaarder bent, een obligatiebelegger of een actieve aandelenbelegger die de beurs op voet volgt.
- Regelt u uw vakantiereis?
- maanden van te voren
- of kort daarvoor
- Het verkeerslicht springt op oranje?
- stopt u alsnog
- of denkt u het kan nog net
- Bent u eerder?
- een ochtendmens
- of een avondmens
- Bij uw maaltijd?
- bewaart u het lekkerste tot het laatste
- of begint u met het lekkerste
- Koopt u kunst voornamelijk?
- als belegging
- of omdat het mooi is
- In het ‘onbekende’ buitenland gaat u dan eerder naar een restaurant?
- met een Nederlandse keuken
- of eigen aan het land
- U gaat naar Parijs?
- brengt u uw vrouw haar lievelingsparfum mee
- of koopt u uw vrouw de laatste nieuwe modegeur
- Als u met de trein reist, kiest u dan?
- een zitplaats waar u de ruimte heeft
- of neemt u plaats bij anderen
- Koopt u uw staatslot?
- met dezelfde kans
- of met hetzelfde eindcijfer
- Wat vindt u belangrijker bij een woning?
- de indeling van de kamers
- of de buurt
- Bij een spannende misdaadfilm lekt vooraf de naam van de moordenaar?
- kijkt u toch naar film
- of kijkt u naar iets anders
- Het bedrijf waar u werkt, verandert van locatie?
- zoekt u een andere werkgever
- of verhuist u mee
- Hebt u liever dat uw partner?
- thuis blijft en zorgdraagt voor het huishouden
- of buiten de deur gaat werken
- Wat vindt u beter?
- dat u de controle heeft over geldzaken, want uw partner koopt nogal impulsief
- of dat uw partner de verantwoordelijkheid op zich neemt omdat u het geld te gemakkelijk uit
Puntentelling
Indien u overal a op antwoordde, dan staat bij u veiligheid voorop. U houdt niet van onzekerheid en uw beleggingsbeleid dient hierop afgestemd. Van een spaarrekening, termijnrekening en kasbons is de opbrengst van te voren bekend en het totaal der sommen per persoon en bankinstelling tot 100.00 euro beschermd. Ook bij kortlopende obligaties is het eindrendement vooraf te voorspellen, maar zij genieten geen bescherming van het depositogarantiestelsel.
Indien u 6 tot 8 keer a geantwoord heeft, dan staat u open voor een avontuur, mits er zekerheden zijn. Uw beleggingsportefeuille bestaat bij voorkeur uit staatspapieren, bedrijfsobligaties van hoge kwaliteit en aandelen van betrouwbare dividendbetalers of van kwaliteitsbedrijven.
Indien u overal b op geantwoord heeft, dan houdt u van actie. U volgt de beurs op de voet. Dan zit u vol in aandelen, dan weer zit u zonder en wacht u op het juiste moment om terug in te stappen. In feite bent u een speculant, geen belegger. Als u de tijd of kennis niet in huis heeft, kunt u beter uw geld toevertrouwen aan een ervaren vermogensbeheerder of beter nog op een spaarrekening zetten.
Zelfbespiegeling
Als u gaat beleggen moet u keuzes maken tussen actief of passief beleggen, tussen zelf doen of uitbesteden. Bij de actieve vorm gaat u zelf op zoek naar interessante aandelen. De kunst van het beleggen is om de winnaars aan te wijzen voordat het winnaars zijn. Voor beleggers die er niet in slagen om vandaag de winnaars van morgen te selecteren, zijn indexfondsen een alternatief.
Indexfondsen voeren een passief beleggingsbeleid. Zij kopiëren de index. De filosofie achter het indexbeleggen is dat u de beurs toch niet kunt kloppen. In het gebied van indexbeleggen zijn echter grote verschillen in rendement mogelijk. Indexbeleggen geldt als saai en wordt geschikt geacht voor beleggers met weinig tijd of kennis. Natuurlijk is kritiek erg gemakkelijk, maar ook bij het indexbeleggen bestaat de kunst erin om precies te voorspellen welke indices een positief rendement zullen behalen.