De Nederlandse vastgoedmarkt ligt er akelig zwak bij. De huizenprijzen zijn aan een scherpe val bezig, terwijl de kantoren al de nodige prijsdaling te verwerken hebben gehad. In beide segmenten van de vastgoedmarkt wordt flink pijn geleden en dat raakt niet alleen de makelaars en architecten. Deze malaise gaat veel verder en snijdt veel dieper in de Nederlandse economie. Beursgenoteerde bedrijven uit verschillende hoek krijgen klappen of moeten de ellende nog voelen.

Wie voelt het?

In de eerste plaats gaat het natuurlijk om de grote Nederlandse bouwbedrijven BAM, Heijmans en Ballast Nedam. Zij zijn zowel bouwer als projectontwikkelaar en moeten fors afboeken op hun onverkochte voorraden woningen en grondposities. Bij het halfjaarbericht liet BAM weten nog maar eens een derde af te schrijven op de resterende boekwaarde van de grondbank. De bouw is bovendien een grote werkgever en met een krimp hier komen er nog veel meer werklozen.

Verder voelen uiteraard de Nederlandse banken de woningklap in toenemende mate. Eén vijfde van de hypotheken staat inmiddels onder water: de waarde van het huis ligt onder de hypotheekwaarde. Het hele hypotheekbedrijf ligt sowieso op een lager pitje. Banken moeten meer kapitaal aanhouden bij vastgoedfinancieringen en ze reageren erop door minder vastgoedleningen te verstrekken. Afschrijvingen op hypotheekleningen is al aan de orde van de dag.

In het verlengde van de bouwondernemingen worden ook de ingenieursbureaus Oranjewoud, Grontmij en Arcadis getroffen. Zij zijn behoorlijk verstrikt in de Nederlandse woningmarkt met allerlei diensten als gronden bouwklaar maken, infrastructurele projecten in en om woonwijken en dergelijke.

Uitzendbureaus als Randstad, USG en Brunel leveren flexibel personeel in de bouw en aanverwante markten en worden in deze segmenten geraakt.

Dan is er een breed aantal bedrijven die in meer of mindere mate toeleverancier zijn aan de bouw- en constructiemarkten. Veelal is dit niet de enige activiteit van deze ondernemingen waardoor zij elders compensatie kunnen vinden, maar een tik krijgen zij er wel degelijk van mee. Te noemen zijn onder meerAalberts Industries, TKH, Imtech, Batenburg, Holland Colours en Hunter Douglas.

Consumenten-aankopen

Indirect zijn de nadelige effecten voor de Nederlandse economie veel groter en worden er ook veel meer bedrijven de dupe van de wegzakkende woningmarkt. Wat te denken van retailers als Beter Bed en Macintosh die allerlei interieurproducten leveren. Nu de woningmarkt vastzit en er nauwelijks verhuisbewegingen zijn, verkopen zij hierdoor zeker minder. Ook een kabelbedrijf als Ziggo zal hier de gevolgen van ondervinden.

Vrijwel iedereen geraakt

We hebben al een groot deel van de Nederlandse beurs genoemd, maar in feite zijn er ook behoorlijke negatieve macro-economische effecten die elk beursbedrijf raken.

Banken krijgen het lastiger en zullen minder scheutig zijn met krediet. Consumenten voelen zich minder rijk en gaan minder besteden. Dat merken niet alleen de retailers, dat voelen bijna alle bedrijven omdat de consument uiteindelijk vaak de eindklant is binnen allerlei business-to-business leveringen.

Al met al geen fijne ontwikkeling die nog eens bovenop alle bezuinigingen en economische zwakte komt.

Peter Schutte, 24 augustus 2012