De economieën van de lidstaten van het eurogebied zijn in het tweede kwartaal in combinatie met 0,2% gekrompen. Dat cijfer volgt op een nulgroei in het eerste kwartaal. Nog altijd geen recessie, maar die zit er toch zeker aan te komen. Vooral de teruglopende groei in Duitsland gaat Europa pijn doen.
De Nederlandse economie liet als een van de zes eurolanden nog wel een kleine groei van 0,2% aantekenen, maar ook Nederland gaat de teruglopende Duitse economie nog voelen. Wij zijn sterk afhankelijk van de export naar Duitsland, maar ook naar andere Europese landen.
Ernstig zorgen maken
De groei- of beter krimpcijfers van de afzonderlijke landen hadden zeker erger gekund, maar met een groei van 0,3% voor de Duitse economie, de groeibriljant van Europa, moeten we ons toch ernstig zorgen maken over wat nog komen gaat. Zeker met alle bezuinigingsmaatregelen nog grotendeels voor de boeg. Duitsland is eigenlijk niet meer dan de beste van de slechtste.
De Duitse economie heeft duidelijk het beste achter zich en voelt de vertraging van grote exportpartner China steeds heviger, terwijl het ook steeds meer geraakt wordt door de eurocrisis omdat Duitsland ook veel uitvoert naar andere lidstaten. Duitsland lijkt de rol van groeimotor derhalve niet langer vol te kunnen houden. Onze oosterburen zouden het dan vooral van de binnenlandse bestedingen moeten gaan hebben, maar realistisch is dat niet gezien alle economische malaise in Europa.
Het vertrouwen en de productiecijfers in Duitsland lopen inmiddels zienderogen terug, omdat de Duitser ook wel ziet dat het niet op een eiland zit en in toenemende mate de rekening gepresenteerd krijgt van alle schuldproblemen in het Zuiden.
Frankrijk liet voor het derde kwartaal op rij een nulgroei zien en lijkt niet in staat de rol van Duitsland te kunnen overnemen. De Franse economie wordt een gebrek aan concurrentiekracht toegedicht. De Franse overheid moet voor 2013 nog €33 mrd aan bezuinigingen vinden om de 3% norm voor het begrotingstekort te halen. Dat bedrag zal het deels via hogere belastingen bij het bedrijfsleven zoeken, wat de concurrentiepositie van Frankrijk verder zal ondermijnen.
Periferie zakt verder in moeras
De Zuid-Europese landen krimpen en dat maakt de weg naar herstel en schuldreductie bijna onmogelijk. De economie van Italië kromp in het tweede kwartaal met 0,7%. Al drie kwartalen achtereen krimpt de Italiaanse economie met een vergelijkbaar cijfer. De impact op de staatschuld als percentage van het bbp laat zich raden. Over de maand juni bereikte de staatschuld een nieuw record, alle bezuinigingen ten spijt en dat record geldt ook zeker voor de schuld uitgedrukt als percentage van het bbp.
Saillant detail is dat Italië heeft meegedaan aan steunoperaties voor andere landen en daar nu zelf behoorlijk door in de problemen is gekomen.
Oplossing ver te zoeken
Het blijft onduidelijk hoe Europa het tij denkt te gaan keren. De ECB en de noodfondsen staan klaar om staatsschuld op te kopen, maar de huidige rentetarieven van de perifere landen zijn eigenlijk nog veel te hoog om ook maar enig zicht te hebben op economisch herstel.
Duitsland zal uiteindelijk meer toegeeflijk moeten worden en dat geldt ook voor de andere welvarende landen in Europa. Meer welvaart zal ingeleverd moeten worden om de weg naar groei weer te hervinden. Het opkopen van staatsschuld is water naar de zee dragen.