Het uitblijven van een derde ronde van kwantitatieve verruiming (QE3) lijkt niet gestoeld op het gegeven dat de Amerikaanse economie er zo goed voor staat. Het lijkt er steeds meer op dat Bernanke geen geloof heeft in de positieve effecten die van een nieuw kooprondje schuldpapier zal uitgaan.

Bernanke toonde zich somber over het herstel van de Amerikaanse economie. Er is zelfs sprake van economische teruggang, wat ‘helicopter Ben’ onder meer toeschrijft aan de negatieve effecten van de Europese schuldencrisis. Dit zou de Amerikaanse export raken, effecten die waarschijnlijk ook komen door de duurdere dollar ten opzichte van de euro.

Problemen bij arbeidsmarkt

De Fed heeft het al dan niet starten van QE3 grotendeels laten afhangen van de ontwikkelingen op de Amerikaanse arbeidsmarkt. Logisch, omdat volledige werkgelegenheid het hoofddoel van de Amerikaanse centrale bank is. Laat het nu net op die arbeidsmarkt beroerd gaan en Bernanke daar ook zorgelijke woorden aan vuil maakt.

De Fed baas toonde zich vooral bevreesd voor de gevolgen van de noodzakelijke bezuinigingen op de arbeidsmarkt. De Amerikaanse overheid heeft een veel te hoge staatsschuld, ongeveer gelijk aan het jaarlijkse bruto binnenlands product (bbp), en die schuld wordt alleen maar groter vanwege torenhoge begrotingstekorten die richting de 9% van het bbp gaan.

Uit onmacht pleitte Bernanke ervoor he schuldenplafond dan maar te laten oplopen en tegelijkertijd maatregelen te treffen om de begroting op orde te brengen.

Structurele werkloosheid

Bernanke lijkt vooral bang voor een toename van de structurele werkloosheid. Eerdere monetaire verruimingsprogramma’s hebben er nauwelijks voor gezorgd dat de banenmotor weer ging draaien.

Een groot deel van de Amerikanen die thuis zit past om welke reden dan ook niet meer goed in het arbeidsproces. Een QE3 zal bedrijven er waarschijnlijk niet ineens doen aanzetten deze mensen in dienst te nemen.

Het zou de Fed er alles aan gelegen moeten zijn om de mensen die nog maar kort zonder werk zitten snel weer aan de slag te krijgen. Hoe langer iemand op de bank zit, des te moeilijker het is deze mensen in het arbeidsproces terug te krijgen.

Joker

Bernanke kiest er voorlopig voor het schaarse aantal middelen dat hij nog ter beschikking staat  achter de hand te houden. Dat blijkt voor de financiële markten  nog altijd te werken, maar een keer zal de Fed met de billen bloot moeten.

Wat ook zeker nog zal meespelen is het feit dat de lange rente in de Verenigde Staten al extreem laag staat. Een nog lagere rente lijkt bedrijven en gezinnen nog nauwelijks over de streep te kunnen trekken. Mogelijk dat de Fed de extra risico’s verbonden aan de aankoop van nog meer schuldpapier daar niet tegen op vindt wegen. 

Wellicht wordt de joker van QE3 daarom nooit gespeeld en hoopt de Fed met blufpoker alsnog met opgeheven hoofd het casino te kunnen verlaten. 

Maar het is waarschijnlijk beter als Bernanke zijn kaarten op tafel gooit en de zaken niet erger maakt dan ze al zijn. QE3 zou daarom terecht met gejuich ontvangen moeten worden.