Macintosh heeft een moeilijk jaar achter de rug en voor 2012 lijken de vooruitzichten niet veel rooskleuriger. De Limburgse non-food-retailer hunkert naar groeiend consumentenvertrouwen. Ondertussen probeert het na de Nederlandse en Belgische ook de Britse markt te veroveren.
In de crisisjaren 1929 en 1932 stichtte het Fonds van Sociale Instellingen van de Nederlandse Staatsmijnen twee confectieateliers om Limburgse mijnwerkersdochters aan het werk te helpen. Hoewel het idee naarstig werd gekopieerd en Limburg op een gegeven moment bijna veertig ateliers kende, overleefde het bedrijf de oorlog. Het ging samenwerken met Dunlop Rubber, een Brits bedrijf dat onder andere Macintosh regenjassen produceerde van uitvinder en producent Charles Macintosh. Het was de start van Chas Macintosh Confectie NV, het huidige Macintosh. In 1953 fuseert Chas Macintosh met Beijer Confectie Ateliers. Het bedrijf doet goede zaken dankzij de lage loonkosten en de hoge productiviteit, maar daar komt langzaam verandering in. In 1962 gaat het confectiebedrijf naar de beurs en het bedrijf verplaatst de productie naar landen als Brazilië en Tunesië. Ondanks deze verplaatsingen ziet het bedrijf zich in de jaren zeventig vanwege de felle concurrentie uit lagelonenlanden gedwongen de koers nog radicaler te wijzigen. Macintosh laat de productie voor wat het is en kiest voor de detailhandel.
MARKTAANDEEL
Inmiddels is het actief in drie sectoren: Fashion, Living en Automotive & Telecom, waarbij de laatste inmiddels onder de noemer ‘beëindigde activiteiten’ op de jaarrekening staat vermeld. Belcompany is reeds verkocht en ook Halfords wordt zo snel mogelijk afgestoten. De focus ligt in eerste instantie op Fashion en op gepaste afstand – zeker nu de Franse woonketen GP Décors in de etalage staat – volgt Living.
‘Een op de vijf Nederlanders staat in onze schoenen’ adverteert Macintosh op de website, maar het blijft niet beperkt tot Nederlanders. Overnames van Brantano en Jones Bootmaker hebben van Macintosh een Europese speler gemaakt in de schoenensector. Het is marktleider in Nederland en België en ook in Groot-Brittannië timmert het met de genoemde overnames qua marktaandeel aan de weg. De non-foodretailer houdt zich daarmee aan de doelstelling: actief in een beperkt aantal landen met een hoge dekkingsgraad en meerdere formules binnen één markt.
In 2008 verdubbelde de omzet van Fashion tot bijna €612 mln, maar daarna bleef het ongeveer gelijk. Vorig jaar probeerde Macintosh de omzet van 2008 te verbeteren, maar het eerste halfjaar van 2011 was niet het beste uit de historie. Voor heel 2011 is het nog afwachten, maar vermoedelijk kunnen aandeelhouders beter hun hoop vestigen op 2012.
LIVING
De andere sector waar Macintosh op inzet, is Living, maar die heeft het de laatste jaren niet gemakkelijk. De woningmarkt zit op slot en dat betekent minder klanten. De winkels van Kwantum hopen op mensen die het eigen huis opnieuw willen inrichten, maar de omzetontwikkeling laat zien dat zij niet alle verdwenen omzet compenseren. De omzet daalde de laatste vijf jaar met ruim 10%, tot €236 mln (2010) en ook in 2011 lijkt deze daling door te zetten. Macintosh moet flink inzetten op een stijging van de brutomarges, maar dat is lastig, met consumenten die elk dubbeltje omdraaien.
Daarnaast heeft Macintosh te maken met toenemende concurrentie in de online-markt. Het Duitse Zalando timmert flink aan de weg en ook andere schoenenaanbieders zijn steeds actiever online. Macintosh was al eerder met verschillende winkels online en heeft daarmee naar eigen zeggen het grootste online-marktaandeel. Toch lanceerde het in het najaar van 2011 de site Intreza om de strijd met onder andere Zalando beter aan te kunnen.
Maar niet alleen Macintosh heeft het moeilijk. Brancheorganisatie CBW-Mitex maakte bekend dat de omzet van Nederlandse woonwinkels in 2011 met 3% en van de schoen-detailhandel met 2,5% is gedaald. Volgens de branchevereniging wordt 2012 een overgangsjaar waarin de detailhandel overgaat naar een nieuw concept met een fysieke winkel met daaromheen online-activiteiten. Slechts 20% van de detailhandel zal in 2012 omzetgroei realiseren, verwacht CMW-Mitex.
Sinds 1 februari 2003 is de Belg Frank de Moor CEO van Macintosh. Als we de cijfers bekijken, heeft hij het redelijk goed gedaan. De nettowinst per aandeel steeg van €1,17 in 2002 tot €1,74 in 2010. Het eigen vermogen per aandeel – de splitsing 1:3 in 2006 is hierin verrekend – verdubbelde vanaf begin 2003 van €4,89 tot ruim €10 nu. Het dividend verdrievoudigde van €0,22 tot €0,67.
De langetermijnaandeelhouder die het aandeel bij de indiensttreding van De Moor kocht, heeft waarschijnlijk goede zaken gedaan. Er waren namelijk genoeg mogelijkheden in de afgelopen acht jaar om het aandeel tegen vier, vijf keer de aankoopwaarde te verkopen, met als uitschieter 2007, toen het aandeel €35 aantikte en dus zeven keer zoveel waard was als in 2003, uitgaande van een aankoopbedrag van €5 (eveneens verrekend met de splitsing).
Het zijn degelijke cijfers, maar helaas is er recent sprake van een neerwaartse trend. Het eigen vermogen per aandeel zakte in het eerste halfjaar van 2011 en ook het nettoresultaat over 2011 zal snel vergeten moeten worden. De operationele cashflow daalde in 2010 en kwam in de eerste helft van 2011 in het rood terecht. Ook steeg de schuldenlast in de eerste helft van 2011.
Financieel topman Theo Strijbos begon op 1 juli 2007 aan zijn tweede periode bij Macintosh na van 1987 tot 1996 al als financieel/fiscaal staffunctionaris zijn sporen te hebben verdiend. Opvallende koerswijzigingen deden zich niet voor na zijn aantreden. Misschien dat er een lichte versnelling te constateren was bij het uitvoeren van de strategie om te focussen op Fashion en Living. Een kleine vier maanden na zijn aantreden deed Macintosh een overnamebod op Brantano.
BRITSE MARKT
Macintosh presenteert op 1 maart jaarcijfers en deze zullen waarschijnlijk niet meevallen. De nettowinstmarge steeg van 2009 naar 2010 nog van 2,8 naar 3,5%, maar daarna kelderde dit percentage naar 0,2 in het eerste halfjaar 2011. Dit minieme winstpercentage hangt nauw samen met de dalende omzet. De verkopen per euro vermogen bedroegen in 2010 nog €1,86 en daalden in 2011 naar €1,19.
Macintosh staat voor de opgave om deze negatieve trend om te buigen en om te zetten in groei. Door de verkoop van de sector Automotive & Telecom focust de onderneming zich op de twee overige sectoren: Fashion en Living. Helaas heeft de keuze voor de Belgische en Britse markt nog geen substantieel aandeel in de winst, zoals Beter Bed nu wel profiteert van de keuze voor de Duitse beddenmarkt. <
CONCLUSIE
Het resultaat kan dit jaar zo maar negatief uitpakken. De gemiddelde winst per aandeel van de afgelopen vijf jaar is €1,07 en dat betekent een k/w van 10. Zo lijkt Macintosh misschien niet duur, maar de prijs weegt op tegen de onzekere vooruitzichten. We verlagen het advies van ‘houden’ tot ‘verkopen’.
Tekst: Hans Vogelsang, 18 februari 2012
