Om een idee te krijgen van de wijze waarop een gestructureerd product werkt, bekijkt de belegger de betreffende brochure, een aantal fraai vormgegeven A4-pagina's die geïllustreerd zijn met heldere grafieken, tabellen en schema’s.
Het geheel ziet eruit als een voorstel van een bank om een financiële transactie aan te gaan. Er staat echter altijd in dat dit geen voorstel is, geen advies of iets dat daarop lijkt. En er volgt een verwijzing naar het prospectus.
Dat prospectus is vaak zo dik als een boek en niemand begint daaraan. Een van de belangrijkste zaken in het prospectus is dat gestructureerde producten in bijna alle gevallen senior unsecured debt zijn.
Dit betekent dat de bezitter een lening aan de bank heeft verstrekt. De Rabobank heeft de minste behoefte om geld op te halen. En dit is waarschijnlijk de reden waarom wij hun gestructureerde producten vooral met oranje en rode verkeerslichten hebben beoordeeld.
De kredietwaardigheid is uitstekend, maar een investering in een gestructureerd product moet ook profijtelijker zijn dan een rechtstreekse investering in de onderliggende waarde, anders heeft het natuurlijk allemaal weinig zin.
Royal Bank of Scotland
Marktleider op de Nederlandse markt van gestructureerde productent is Royal Bank of Scotland.
De vraag is hoe veilig deze producten zijn en hoe groot de kans is dat de belegger aan het einde van de looptijd minder geld terugkrijgt dan de garantie die in de brochure stond.
Als RBS 40% van de schulden afboekt, daalt ook het garantieniveau met 40%.
LOTR
De ECB heeft in december via de LOTR (longer- term refinancing operations) tijd gekocht in de Europese schuldencrisis. Banken konden met een onderpand van bijna niets onbeperkt lenen voor een periode van drie jaar.
Het kredietrisico daalde hierdoor enorm. Dit risico is te meten in de obligatiekoersen. De RBS-lening (ISIN: XS0480133338) met een coupon van 4 7/8% had op 29 november nog een effectief rendement van 7,5%, omdat beleggers twijfelden aan de kredietwaardigheid van meerdere Europese banken.
De lening noteerde toen op 89. Door de actie van de ECB staat de lening nu boven de 100 en daardoor is het effectieve rendement 4,6%.
Weinig vertrouwen
Een blik op de grafiek van de RBS-lening geeft toch niet echt vertrouwen. Behalve dat er meer tijd gekocht is, is er weinig veranderd in de situatie in Europa.
Wij houden niet alleen de RBS-leningen in de gaten, maar ook de leningen van andere partijen die wij behandeld hebben. Dat zijn ABN Amro, ING, UBS, Rabobank, Barclays, Commerzbank, J.P.Morgan, Credit Suisse en HSBC.
Daarnaast kijken we voor het kredietrisico ook naar de Credit Default Swaps (CDS) van deze uitgevende partijen. Dat zijn verzekeringen die obligatiehandelaren kopen om hun obligaties te verzekeren. Het is niet zo dat als deze CDS een bepaalde waarde bereikt, er een afboeking plaatsvindt.
Maar het vertelt de belegger wel welke richting het op gaat. Ook in deze grafiek is te zien dat het risico door de actie van de ECB flink gedaald is. Maar de CDS zet de laatste jaren wel elke keer hogere bodems neer.
RBS is een bank die in bezit is van de overheid. Vraag je naar het kredietrisico, dan is een van de eerste dingen die ze zeggen dat de bank voor meer dan 80% in handen van de Britse overheid is.
Dat de leningen in crisistijd onder druk staan en de CDS oploopt, geeft aan dat de markt er anders over denkt.
Dat is ook niet zo gek, want de belastingbetaler en de aandeelhouder hebben flink moeten bloeden in de kredietcris en de obligatiehouders hebben nergens last van gehad.
Veilig
Zolang er geen nieuwe hoogtepunten in de CDS-koers komen en de obligatiekoersen geen nieuwe dieptepunten neerzetten, zien wij de gestructureerde producten als veilig. Wanneer dat niet meer het geval is, melden wij dit.
Karel Mercx (Twitter), 14 februari 2012
Video's:
- Geld verdienen in een extreem beursklimaat
- Is het uniek als landen failliet gaan?
- Een Amerikaanse recessie is gegarandeerd
- Waarom staat de rente zo laag?
Lees ook: