De praktijk leert dat turbulentie persistent is. Telkens er een grote koersbeweging (omlaag) plaats heeft gevonden, is de kans groot dat de markten over een langere periode grote koersuitslagen laten zien. In de regel wordt volatiliteit middels de standaardafwijking opgetkend, maar het kan ook worden geïllustreerd aan hand van koersuitslagen.
De bovenstaande grafiek toont dat periodes met grote koersuitslagen lang kunnen aanhouden en laat ook zien dat de volatiliteit op de Europese aandelenmarkten sinds 2008 aanzienlijk hoger is dan in de jaren ervoor. Het einde van een kalme periode is op zich makkelijk te herkennen. In september 2007 volgde op het onverwachte faillissement van Lehman Brothers een scherpe daling, waarna ons een lange periode van slecht nieuws wachtte.
Het identificeren van het einde van een turbulente periode is evenwel een stuk moeilijker. Vaak wordt de volatiliteit ingeleid door extreme koersdaling voorafgegaan door onverwachte gebeurtenissen en die laten zich eenmaal moeilijk voorspellen.
Ook al betrekken we de VIX erbij. Pieken van de volatiliteitsindex hoog in de 40 is een teken dat aan de reeks van koersdalingen een einde komt, maar dan moet de zogeheten paniekmeter vervolgens wel door de drempel van 30 punten zakken. Maar zelfs als de VIX tot onder de 20 punten zakt, dan is dit nog geen garantie dat er een nieuwe periode van lage volatiliteit is aangebroken.
Risicovolle aandelen bieden een hoog rendement als de economie er goed bij ligt. Wanneer de economische zekerheid hoog is, heerst er rust ook rust op de markten en trekken aandelen die snel stijgen de aandacht van andere beleggers. Omdat de algemene beurstrend positief is, wordt elke grotere daling gezien als een uitgelezen kans om de desbetreffende aandelen alsnog te kopen.
Momenteel zijn de economische vooruitzichten voor Europa niet best. Naar verwachting schurken de economieën in de eurozone tegen een recessie aan, die in de eerste helft van 2012 verder zal doorzetten. Zo betracht, zijn de vooruitzichten voor de Amerikaanse economie beter. Verwacht wordt dat zij volgend jaar blijft groeien, al is het groeitempo erg laag. Dit laat niet onverlet dat aandelenbeleggers als gevolg van de hoge volatiliteit aan weerszijden van de Atlantische Oceaan in de hoek zitten waar de klappen vallen.
In een onzeker economisch klimaat en turbulente aandelenmarkten verdienen defensieve groeiwaarden met een lage volatiliteit de voorkeur. Dus aandelen met een relatief rustige koersontwikkeling, lage waardering, winstgroei en een redelijk dividend. Dit soort aandelen ogen niet spannend, maar zij bieden wel het voordeel dat de verwachtingen laag zijn, waardoor zij de markt positief kunnen verrassen.
