Ondanks zijn reputatie van krachmaand belooft oktober een mooie maand te worden. Met nog één handelsdag te gaan, koerst de €uro STOXX 50, de Europese hoofdindex, 13 procent hoger dan eind september en zelfs 27,1 procent hoger dan het dieptepunt van 23 september 2011.
Ogenschijnlijk is er sprake van een stierenmarkt. De aandelenmarkten moeten echter nog een stijging van 13,4 procent bijzetten vooraleer de verliezen van dit jaar weggewerkt zijn. En 25 procent gemeten vanaf het hoogste punt van dit jaar. Zo betracht, zitten we dus nog steeds in een berenmarkt, maar de kansen op trendommekeer nemen toe.
De facto stijgen de aandelenmarkten niet alleen sinds het Europese akkoord van woensdagnacht, maar al de hele maand oktober en dat is een belangrijk signaal, vooral om dat weinig beleggers dit hebben opgemerkt.
Europa moet het vertrouwen van de financiële markten terugwinnen en dat kost tijd. Zo twijfelen de obligatiemarkten aan de belofte van Italië dat het kordate maatregelen zal nemen en dit één dag na Europa's alomvattend antwoord op de schuldencrisis. De Italiaanse schatkist veilde vrijdagmorgen staatspapier op tien jaar en had de grootste moeite om beleggers over de streep te trekken. Het moest beleggers verleiden met een couponrente van 6,03 procent.
Enkel op het dieptepunt van de eurocrisis was het renteverschil met Duitsland groter. Afgelopen vrijdag bedroeg het renteverschil 384 basispunten; op 23 september was dat amper vijf basispunten meer.
Obligatiebeleggers zijn nog niet vergeten dat Italië begin deze zomer toen de Europese schuldenpolemiek in een vertrouwenscrisis uitmondde nadrukkelijk beloofd had zijn overheidsfinanciën te saneren. Maar al snel kwamen er vertragingen en deden geruchten de ronde dat Italië het met die afspraken niet zo nauw zou nemen.
De aandelenmarkten reageerden donderdag opgelucht omdat Duitsland de hoop op een allesomvattende oplossing in de grond had geboord. Enkele weken voor de Europese top stelden Duitsland en Frankrijk een finaal reddingsplan in het vooruitzicht, waardoor de verwachtingen hooggespannen waren. Maar tegen afgelopen woensdag waren die dan weer zo laag, waardoor het akkoord uiteindelijk toch nog meeviel.
Het Europese reddingsplan is niettemin een stap in de goede richting, maar is dat wel genoeg? Zo moeten banken hun kernkapitaal verhogen tot 9 procent en wordt Griekenland met een schuldverlichting van 50 procent min of meer uit de brand geholpen, maar alle ogen worden nu gericht op de uitstaande schulden van Italië. Die bedragen zo'n 1.600 miljard euro, terwijl het Europese Financieel Stabiliteit Fonds een hefboom krijgt tot duizend miljard euro.
Bovendien zijn nog niet alle details van het Europese akkoord bekend. Het zogeheten Europees noodfonds zou gespekt worden met bijdragen van snelgroeiende economieën als China, waarvoor momenteel verkennende gesprekken plaatsvinden. Maar of China investeert, is geen uitgemaakte zaak. En zo ja, dan zullen de Chinezen hard onderhandelen, dat leert de recente overname van de Zweedse autofabrikant Saab door Youngman en Pang Da Automobile.
De concepttekst wordt in de loop van november uitgewerkt. Jean-Claude Trichet, uittredend voorzitter van de Europese Centrale Bank, roept de eurolanden op de beslissingen van de eurotop onverwijld om te zetten.
Europees president Herman van Rompuy en Commissievoorzitter José Manual Barroso gaan een stap verder. Zij vragen de leden van de G20 om inspanningen te leveren bovenop het reddingsplan voor de eurozone. Later deze week komen de regeringsleiders van de 20 belangrijkste industrielanden in Cannes bijeen. Veel van de onevenwichtigheden uit het pre-crisistijdperk moeten nog worden aangepakt om het vertrouwen in de financiële sector herstellen.
Maar ja, aandelenmarkten beklimmen eenmaal een muur van zorgen.
