Geen tweede recessie

De huidige groeivertraging is veroorzaakt door beleidsmakers die in de opkomende markten de inflatie wilden afremmen, de financiële crisis door de opkomst en ondergang van grootbanken. Het grote verschil met drie jaar geleden is dat nu Europese staatsobligaties de boosdoeners zijn terwijl toen paniek ontstond over de waarde van herverpakte Amerikaanse rommelhypotheken. Het resultaat is hetzelfde. Banken wantrouwen elkaar waardoor de kans op een tweede recessie met de dag groter wordt.

Zodra beleggers overtuigd zijn dat de eurolanden hun schulden zullen nakomen, is meteen ook het gevaar op een acute bankencrisis afgewend.  De banken die nu in gevaar zijn, bezitten staatsobligaties waar waardeverminderingen kunnen opzitten.  Wanneer zij geherkapitaliseerd moeten worden, gebeurt dit door de eigen overheid, die eigenlijk aan de basis van het probleem ligt omdat zij in het najaar van 2008 diezelde banken zonodig noodgedwongen moest bijspringen.

W.P. STEWART
De problemen in de eurozone zijn niet van de poes, maar als de economische groei in de opkomende markten te laag uitvalt, dan nemen de beleidsmakers aldaar ongetwijfeld maatregelen om die opnieuw aan te zwengelen, stelt Mark Phelps van W.P. Stewart & Co.

Bij de eerste tekenen van deflatie zullen zij het voorbeeld van Japan met jarenlange krimp koste wat het kost willen vermijden.  Meer dan waarschijnlijk gaan wij een toekomst tegemoet met een volatiele inflatie, zonder dat er sprake zal zijn van een mondiale recessie.

J.P. MORGAN
Als er geen wereldwijde recessie komt, dan zijn aandelen momenteel erg goedkoop, zowel vanuit historisch perspectief als in vergelijking met obligaties.  Maar als de wereldeconomie toch koers heeft genomen op een nieuwe recessie, dan is die nog niet ingeprijsd.  De MSCI Wereldindex daalde in de vorige vier recessies gemiddeld met 38 procent, weet Edmund Brandt van J.P. Morgan.  In dat opzicht is de huidige daling van 23,3 procent nog beperkt in omvang.

Omdat de economische indicatoren een gemengd beeld laten zien, gelooft Brandt niet dat een dubbele dip in aantocht is.  Hij is onverminderd positief over China, waar de banken er goed voor staan.  Europa daarentegen stevent vrijwel zeker af op een recessie.  De vraag is enkel hoe diep, hoe lang en wie er last van zal krijgen.

JIM ROGERS
Maar volgens grondstoffengoeroe Jim Rogers zijn de problemen in Amerika groter dan in Europa.  Het oude continent heeft weliswaar een paar failliete landen, maar dat geldt ook voor de Verenigde Staten.  Californië, Illinois en New York zijn behoorlijk grote staten met ernstige financiële problemen.  In Illinios verdisconteren pensioenfondsen hun verplichtingen met 8 procent en ondanks dit hoge rendement komt de dekkingsgraad uit op slechts 38 procent.  Een zorgwekkend en structureel probleem, maar dat terzijde.

Het schuldenniveau van de Verenigde Staten ligt hoger dan in Europa dat geen groot tekort heeft op de handelsbalans.  De Amerikaanse economie staat er op de langere termijn slechter voor dan de Europese.  Het leunt te sterk op de consumptie, net zoals de Chinese economie te zwaar leunt op de export.

TIJDELIJKE DIP
Beleggers vrezen dat de wereldeconomie opnieuw in een recessie terechtkomt, waarmee de dubbele dip een feit zou zijn.  De kans op een tweede recessie (in drie jaar) is nu niet groter dan een paar maanden geleden.  Inmiddels is wijdverbreid dat de Griekse situatie een verhaal buiten categorie is, maar goed ook.  Ierland bewijst dat herstel mogelijk is.  Het is voor beleidsmakers dus zaak om Griekenland te isoleren en om het vertrouwen in Italië, Portugal en Spanje te herstellen.

Door de aanhoudende schuldenproblemen en de vrees voor een wereldwijde recessie daalden de prijzen van grondstoffen naar het laagste niveau in tien maanden.  Deze daling luidt een daling van de inflatie in.  De volgende maanden zal dus de inflatiedruk afnemen waardoor de noodzaak om de economie af te remmen eveneens verdwijnt en er ruimte ontstaat voor stimuleringsmaatregelen.

WERELDBANK
Robert Zoellick gelooft niet in een dubbele dip van de wereldeconomie noch dat de Verenigde Staten op een nieuwe recessie afstevenen.  De president van de wereldbank is niet blind voor de risico's, zoals de stilgevallen banengroei in de Verenigde Staten of de Europese schuldencrisis.

Afgelopen vrijdag bleek dat de Amerikaanse banenmotor eindelijk weer aanslaat.  Ook lijkt een oplossing voor Griekenland of beter gezegd voor de Europese schuldencrisis in de maak.  Het lijkt erop dat de Amerikaanse economie de komende tijd traag blijft groeien, maar Europa zit nog temidden van een financiële crisis die de euro op zijn grondvesten doet schudden.

PARADOX
Europese banken zijn inmiddels terug bij af.  De Frans-Belgische bank Dexia wordt opgeknipt en genationaliseerd.  Met de ontmanteling en verkoop van het Belgisch-Nederlandse Fortis brak drie jaar geleden brak in Europa de crisis pas goed los.  Ook Denemarken nationaliseerde afgelopen weekend een bank.  De regionale Max Bank is de tiende bank die sinds 2008 in handen van de Deense overheid komt.

De ontluikende bankencrisis kan paradoxaal genoeg wel eens een zegen zijn voor Europa.  De redding van de eurozone vergt harde en adequate maatregelen, geen halfslachtige of waardeloze compromissen die alleen maar uitstel van executie betekenen.  De institutionele hervormingen die hieruit voortvloeien, zullen het vertrouwen van de markten herstellen en de basis leggen voor duurzame economische groei.

Nu in het blad

thumb shade
Verder: opinie, analyses en meer
Nu proberen

LEES OOK

Veilige haven: Amerikaanse staatsobligaties

Het potentieel van Europa

Amerikaanse recessie