Economen, analisten en beleggers zijn gewend dat
elk probleem wel een oplossing kent, vaak ook een pijnloze of
met maar weinig pijn. Maar zij doen er goed aan er ook
rekening te houden dat in de new normal zoals de
wereldeconomie sinds het begin van de huidige crisis
wordt genoemd, sommige economische problemen geen oplossing,
of in ieder geval geen pijnloze oplossing, kennen.
Neem de eurocrisis. De eerste stappen in het oplossen ervan
waren makkelijk te zetten, zeker voor de sterke landen. Het
ging om, zeker met het EFSF-noodfonds in het achterhoofd, om
betrekkelijk kleine bedragen, de schuldenpositie van de sterke
eurolanden was relatief goed, de problemen betroffen enkele
kleine eurolanden en de economieën in de sterke
landen groeiden als kool. De Duitse economie beleefde de beste
tijden sinds de
hereniging, nu bijna 21 jaar geleden.
Hoe anders is de situatie nu. De schulden van de sterke landen
zijn behoorlijk gestegen (afgegeven garanties tellen mee als
schuld bijvoorbeeld), de bedragen die gemoeid zijn met het
redden van de euro zijn veel hoger geworden voor een deel
doordat nu ook de problemen toenemen in twee grote eurolanden,
Italië en Spanje. Daarnaast is van de mini-wirtschaftswunder
weinig meer van over. De Duitse economie groeit veel minder
hard dan voorheen. Tot slot zijn de problemen in de
oude probleemlanden sinds het begin van de crisis alleen maar
groter geworden en niet kleiner.
Om de euro te kunnen redden moet daarom het EFSF-noodfonds
veel groter worden, vinden veel economen. Bedragen van 1.500
of zelfs 2.000 miljard worden genoemd. Maar omdat de schulden
van de sterke eurolanden inmiddels flink hoger zijn geworden
en de economische groei(vooruitzichten) daar verslechterd
zijn, brengt elke poging het EFSF-noodfonds te vergroten
de Triple A kredietbeoordeling van zelfs Duitsland in gevaar,
zo liet ondanks
kredietbeoordelaar Standard&Poor´s weten.
Maar het EFSF-noodfonds niet vergroten zou de crisis verergeren en
de overlevingskansen van de euro verlagen.
Eurobonds uitgeven of een fiscale unie alsnog aangaan stuit op een
nieuwe horde, namelijk de recente uitspraak van het Duitse
Constitutionele Hof. Als klap op de vuurpijl vechten de
Europeanen onderling een machtstrijd
uit, bijvoorbeeld de Europese Commissie en de lidstaten.
Is er dan werkelijk geen oplossing? Het goede nieuws is dat er
wel degelijk een oplossing bestaat. Het slechte nieuws is dat
het een kwestie van hard werken, impopulair beleid voeren én
lange adem is. Meer over die
oplossing volgt binnen enkele weken op deze plek.
Edin Mujagic is monetair- en macro-econoom, publicist en promovendus aan de Universiteit van Tilburg. Hij is de auteur van het boek 'Tien jaareuro: biografie van een jonge wereldmunt' dat vorig jaar is verschenen en van Het Inflatiespook, dat begin oktober is uitgekomen. Ook richtte hij www.inflatieblog.nl op.
