Deze stelling bracht hij naar voren in een interview dat
het blad "Foreign Policy"met hem en Nouriel Roubini hield. Ian
Bremmer is President van de Eurasia Group een adviesbureau
gespecialiseerd op het gebied van politieke risico's. Zijn mening
is er één om serieus te nemen.
De Eurasia Group heeft onderzoek gedaan naar de structurele
problemen van China en hoe deze in het komende vijfjarenplan plan
worden geadresseerd. De conclusie? Er wordt te weinig gedaan om
deze problemen op te lossen. Opvallende pijnpunten waar zij
onvoldoende politieke slagvaardigheid zien, zijn de
export-afhankelijkheid en de toenemende verschillen tussen arm en
rijk.
Te afhankelijk van Export en Investeringen
Eén van de zwakheden die genoemd wordt, is de te sterke
afhankelijkheid van export en investeringen. Consumptie is
verantwoordelijk voor slechts 35% van het BBP van China.
Internationaal gezien is dit een bijzonder laag cijfer. Het is het
land nog altijd niet gelukt om de afhankelijkheid van export en
investeringen te verkleinen. Dit maakt China kwetsbaar, zeker met
een wereldwijde recessie voor de deur.
Verschillen tussen rijk en arm
Een tweede probleem is het toenemende verschil tussen arm
en rijk. Dit beperkt de eerdergenoemde consumptie en kan als een
katalysator werken voor sociale onrust. De Eurasia Group twijfelt
of China voldoende in staat zal zijn om deze verschillen te
verkleinen. Met name van grote staatsbedrijven verwacht de Eurasia
Group verzet tegen hervormingen op dat vlak.
Inflatie niet onder controle
In het verlengde van de door de Eurasia Group geschetste
problemen wordt het verschil tussen arm en rijk versterkt door de
inflatie die de Chinese overheid maar niet onder controle lijkt te
krijgen. De Chinese centrale bank verhoogt de rente steeds verder
en verscherpt de kapitaalseisen. Herinnert u zich bovendien nog het
akkefietje met Unilever? Hierbij werd Unilever simpelweg verboden
de prijzen te verhogen. Al deze maatregelen ten spijt blijft de
inflatie verder stijgen. Voor 2011 wordt de inflatie door het IMF
op 5,5% geschat. Een jaar eerder lag deze nog op 3,3%.
Harde landing voor China
Deze situatie is op lange termijn niet houdbaar. Er wordt
al langere tijd gevreesd voor oververhitting van de Chinese
economie en een mogelijk 'harde landing'. Door de gestegen
vastgoed- en de consumentenprijzen wordt het levensonderhoud voor
de 'gewone man' onbetaalbaar. China zal tot een nieuw evenwicht
moeten komen, maar historisch gezien blijkt het extreem moeilijk om
de economie af te koelen zonder een recessie te veroorzaken.
De Chinese economie sputtert
Eén van de gevolgen van de pogingen van de overheid om de
inflatie onder controle te krijgen en tegelijkertijd een teken dat
het economisch minder gaat, is het dalen van de inkoopmanagers
index. Volgens een voorlopig cijfer van HSBC is deze gedaald tot
49,4 voor de maand september; een cijfer onder de 50 duidt op krimp
en is een indicator dat er economisch mindere tijden aankomen. De
komende maanden zal moeten blijken of dit een voorteken van een
harde, of een zachte landing is.
In het huidig debat dat gekenmerkt wordt door doemscenario's over
met name Europa en in mindere mate de VS is het goed om te beseffen
dat op lange termijn de vooruitzichten voor China niet veel
rooskleuriger zijn. Sterker nog, het oplossen van structurele
issues wordt daar zo mogelijk nog verder uitgesteld.



