Joel Greenblatt is met Warren Buffett en Mark Mobius één van de bekendste waardebeleggers uit de hedendaagse geschiedenis.
Mobius is fondsbeheerder bij Templeton en de specialist bij uitstek in ondergewaardeerde aandelen uit groeilanden. Momenteel is hij met name geïnteresseerd in Thaise, Vietnamese en Indonesische aandelen.
Greenblatt is de oprichter van Gotham Capital, een hefboomfonds met indrukwekkende resultaten. In de tien jaar dat hij er aan het roer stond, sprokkelde hij een gemiddelde winst van 48,4 procent bijeen. Na kosten blijft op jaarbasis hiervan 40,5 procent over. Ook in de jaren nadien - Gotham Capital handelt enkel nog voor eigen rekening - zijn de rendementen soortgelijk.
Net als Buffett van Berkshire Hathaway haalde Greenblatt zijn mosterd bij Benjamin Graham, de grondlegger van wat we vandaag de dag fundamentele analyse noemen. Buffett was de enige leerling die van Graham, destijds in New York hoogleraar aan Columbia University, ooit een tien kreeg. Buffett brengt in extremis de theorie in praktijk. Graham, door schade wijs geworden, was een overtuigd waardebelegger. Niet alle goedkope aandelen deden het goed, maar als groep wel.
Op basis van zijn ervaring ontwikkelde Graham een simpele formule waarmee men de instrinsieke waarde op ludieke wijze kan achterhalen. Het geheim van de formule bestaat erin om aandelen te kopen tegen hooguit tweederde van de nettowaarde, zijn zogenaamde veiligheidsmarge.
Doorgewinterde waardebeleggers zoals Buffett kunnen er goed de voeten mee uit. Greenblatt ook, maar hij merkte dat de onderliggende kwaliteit het verschil kon maken tussen een goede en slechte belegging.
Greenblatt dunde het concept van waarde uit en combineerde het met kwaliteit, iets wat Buffett door toedoen van zijn zakenpartner Charlie Munger al langer doet. Hij heeft het geheel echter in een geautomatiseerd systeem gegoten, zijn zogenaamde Magic Formula, waarbij de hoogstgeplaatste aandelen worden gekocht en vervolgens een jaar lang in portefeuille blijven.
De magische formule van Greenblatt is niets anders dan een duale analyse. Dit wil zeggen dat hij de maat neemt van het winstrendement en het rendement op het geïnvesteerd kapitaal. Zowel academisch onderzoek als de pratkijk wijzen uit dat beide factoren voorspelkracht bezitten.
Welnu wat is het winstrendement? Dit is de omgekeerde koers-winstverhouding. Maar in plaats van de nettowinst en de koers deelt hij het bedrijfsresultaat met de ondernemingswaarde. Het bedrijfsresultaat is de omzet minus de kosten die gemaakt zijn om deze te behalen. Dit cijfer reflecteert beter de gang van zaken binnen een onderneming dan de nettowinst, het laatste regeltje van de resultatenrekening. De ondernemingswaarde is de beurswaarde plus nettoschulden. Eigenlijk is dit het bedrag dat u betaalt als u een bedrijf koopt, want ook de schulden worden meegekocht.
Ook sleutelde Greenblatt aan de definitie van het rendement op geïnvesteerd kapitaal, dat normaliter de ratio van de nettowinst en het werkelijk tewerkgesteld kapitaal is. Zijn uitgangspunt is de verhouding van het bedrijfsresultaat tot het nettowerkkapitaal en nettobezittingen, waardoor er een impliciete aanpassing volgt voor de schuldgraad en belastingsverplichtingen.
Greenblatt is net als de illustere Graham hoogleraar beleggingsleer aan Columbia en hij besteed eveneens vrijwel geen aandacht aan macro-economische ontwikkelingen. Ook is hij nauwelijks geïnteresseerd in de koersontwikkeling op korte termijn, was het niet dat zij zo en nu dan aantrekkelijke koopmomenten bieden.
Onderstaande tabel somt de aandelen op die nu aan hand van zijn magische formule bovendrijven.
