Euro-noodfonds blijven gebruiken, maar anders

De Griekse minister-president behield vorige week de steun van een, krappe, meerderheid in het Griekse parlement. Deze week moet datzelfde parlement nieuwe, alles behalve populaire maatregelen goedkeuren om een faillissement te voorkomen. Dat gaat zeer waarschijnlijk uiteindelijk gebeuren.

Daarmee zal de weg open zijn voor de andere eurolanden om in juli ettelijke miljarden euro's over te maken aan de Griekse overheid zodat die weer een paar weken vooruit kan zonder de deuren te sluiten.

De Nederlandse minister van Financiën Jan-Kees de Jager waarschuwde onlangs weer eens dat als Griekenland failliet zou gaan, de crisis over kan slaan op landen als Ierland, Portugal en Spanje. De schade voor Nederlandse banken zou in dat geval enorm zijn.

Dat is inderdaad het geval. Maar is dat voldoende reden miljarden te blijven pompen in Griekenland? Mijns inziens is het antwoord nee. Wat overigens niet betekent dat Europa moet stoppen met helpen. Maar die hulp moet een andere doelstelling hebben en dus anders uitgevoerd worden.

Wanneer brandweerwagens arriveren bij een brandend huis en de bemanning concludeert dat het huis niet te redden valt, keren de wagens ook niet terug naar de kazerne. Zij houden de aangrenzende objecten urenlang nat om te voorkomen dat het vuur nog meer huizen vernietigt.

Europese beleidsmakers doen er goed aan zich te realiseren dat Griekenland zo'n niet te redden huis is. De nationale schuld van Griekenland is nu al onhoudbaar en de schuldenberg wordt almaar groter. Voor de komende jaren worden hoge begrotingstekorten verwacht. De verwachtingen over de Griekse begrotingstekorten blijken overigens bijna altijd te optimistisch te zijn.

De economie van dat land is nauwelijks concurrerend te noemen, het gevolg van een decennium van te hoge loonstijgingen, vergeleken met andere eurolanden én met de stijging van de productiviteit. Het zal in het meest gunstige geval net zo lang duren voordat dat hersteld kan worden en Griekenland dus zijn eigen broek kan ophouden. Tijd die Griekenland en Europa echter simpelweg niet hebben.

Een veel betere aanpak, met meer kans op succes, is om het noodfonds voor de redding van de euro te gebruiken om Portugal, Spanje en Ierland nat te houden om te voorkomen dat het zwarte scenario waar Jan-Kees de Jager terecht bang voor is, zich ontvouwt.

Met zo een aanpak zouden de tientallen miljarden van Europese burgers beter besteed worden (de muntunie opgeven zou dat geldbedrag besparen maar aan de andere kant veel meer kosten) én zouden de banken steun krijgen. Het faillissement van Griekenland kunnen ze namelijk wel overleven.

Dit allemaal wil niet zeggen dat de Europese banken zonder kleerscheuren er vanaf zouden komen. Maar dat hoeft ook niet. Niet vergeten mag worden dat de banken voor een belangrijk deel zelf de problemen over zichzelf afgeroepen hebben. Zij hadden beter moeten opletten waar ze geld in beleggen. Zij hebben willens en wetens bijvoorbeeld ladingen vol Griekse staatsobligaties gekocht sinds de komst van de euro omdat ze de Griekse staatsobligaties beschouwd hebben als die van Duitsland of Nederland, alleen met rare letters erop. De Griekse overheidsfinanciën stonden in al die jaren niet veel beter voor dan de laatste jaren het geval is.

Bovendien redt Europa Griekenland nu al ruim een jaar. De ECB heeft voor tientallen miljarden euro´s en maandenlang Griekse staatsobligaties gekocht. Elke prudente financiële instelling heeft daardoor ruimschoots de tijd gehad zijn blootstelling aan Griekenland te reduceren. Die instellingen die dat niet hebben gedaan of zelfs nóg meer Grieks schuldpapier hebben gekocht aangetrokken door het hoge rendement, gokkend erop dat Europa Griekenland nooit zal laten vallen, die verdienen het ook niet om gered te worden. We moeten niet doen alsof het omvallen van elke bank desastreus is voor economie. Voor het financiële stelsel en de economie als geheel zou het verdwijnen van die roekeloze banken juist goed zijn.

Edin Mujagic is monetair- en macro-econoom econoom, publicist en promovendus aan de Universiteit van Tilburg. Hij is de auteur van het boek 'Tien jaar euro: biografie van een jonge wereldmunt' dat vorig jaar is verschenen en van Het Inflatiespook, dat begin oktober is uitgekomen.

LEES OOK

Euronext

Eindelijk eurodiscussie, maar nu doorpakken

Eurocommercial Properties