De term flashcrash kreeg grote bekendheid toen op 6 mei de Dow Jones-index zonder aanwijsbare reden met ongeveer 700 punten daalde binnen korte tijd, om vervolgens op dezelfde dag weer een groot deel van de schade uit te wissen.
Geen mensenwerk
Computergestuurde handelssystemen waren de eerste verdachte van de
flashcrash, want het kopen en verkopen van aandelen is tegenwoordig
nog nauwelijks mensenwerk. Grote banken en fondshuizen hebben vaak
speciale programmatuur waarmee ingespeeld wordt op
onevenwichtigheden op de beurs. Krachtige computers verwerken de
enorme stroom informatie veel sneller dan menselijke
fondsbeheerders en bovendien worden koop- en verkoopopdrachten
binnen enkele microseconden naar de beurs verzonden. De nieuwste
systemen kijken niet alleen naar koersverloop en handelsformule,
maar scannen ook razendsnel complete nieuwsberichten aan de hand
van een serie voorgeprogrammeerde sleutelwoorden.
Snelheid vs. visie
Omdat steeds meer partijen proberen de markt te verslaan met
snelheid in plaats van met visie, neemt de beweeglijkheid van
beurskoersen toe. Tot nu toe lijken computergestuurde
handelssystemen echter vooral schuldig aan een hogere volatiliteit,
want menselijke fouten zijn tot nu toe de oorzaak van bijna alle
flashcrashes. Amerikaanse toezichthouders hebben na enkele maanden
speuren bijvoorbeeld de onverklaarbare koersdaling van 6 mei
herleid naar een beleggingsfonds in Kansas, dat op een ongelukkige
wijze de positie in de S&P 500-index wilde afbouwen. Dit leidde
tot een koersdaling die door automatische handelssystemen in een
stroomversnelling terecht kwam. Meer dan 20.000 orders die op de
middag van 6 mei werden uitgevoerd, zijn in de weken daarna
teruggedraaid.
Koerssprongen
Grote nieuwe flashcrashes zijn in het afgelopen halfjaar
uitgebleven, maar op een lager niveau komen koerssprongen steeds
vaker voor. Het Amerikaanse Progress Energy zag de koers op 27
september bijvoorbeeld met bijna 90% dalen nadat een handelaar bij
een verkooporder een limiet had opgegeven van $4,57, terwijl de
toenmalige koers $44,57 was. Mede dankzij supersnelle
handelssystemen werd die limietkoers bereikt binnen de paar minuten
die de beurzen nodig hadden om de handel stil te leggen. Door een
vergelijkbare fout viel de koers van staalfabrikant Nucor onlangs
terug tot $0,01 op de aandelenbeurs van de Chicago Board Options
Exchange. Voorlopig geldt dus ook op de beurs dat fouten maken iets
menselijks is. Maar voor echt grote blunders zijn computers
onmisbaar.
