Ook nu zijn er tal van doemdenkers die grote problemen voorzien. De opkomst van onder meer China en de bijbehorende vraag naar olie zal tot grote tekorten leiden. Uiteraard mag uit het feit dat die voorspelling uit 1970 niet uitkwam niet worden afgeleid dat de huidige pessimisten het ook bij het verkeerde eind hebben, maar het moet ons wel aan het denken zetten.

Het probleem is dat er maar een paar dingen vaststaan en dat we in de verleiding komen dat voldoende te vinden om tot voorspellingen te komen. Een van de dingen die vaststaan is dat de vraag naar energie (niet per se olie) alleen maar zal toenemen, als gevolg van een groeiende wereldbevolking en een groeiende gemiddelde welvaart. Een andere zekerheid is dat de olievoorraden (let wel: de olievoorraden, niet: de bewezen olievoorraden) alleen maar kunnen slinken. Groeien doen ze ook wel, maar zo langzaam dat het volstrekt te verwaarlozen is.

Uit deze twee heldere feiten mag echter niet worden afgeleid dat we op een crisis afstevenen. Die crisis is weliswaar heel goed mogelijk, maar beslist niet zeker. Wat we namelijk in het geheel niet kunnen voorspellen is de snelheid waarmee de technologie zich zal ontwikkelen, de snelheid waarmee alternatieve energiebronnen binnen bereik komen, de houding die overheden zullen aannemen ten aanzien van kernenergie en het tempo waarin een land als China zich zal ontwikkelen (gemiddelde jaarlijkse groei tot 2050: 10%, 5% of 2%?). Gooi deze variabelen in een model en iedere gewenste of ongewenste toekomst rolt eruit.

Wie had tien jaar geleden kunnen bevroeden dat nu, anno 2010, er een oliereserve zou zijn van zo'n 360 miljoen vaten en dat dat maar liefst 40 miljoen vaten méér zou zijn dan het gemiddelde over de laatste kwarteeuw?

Willen voorspellen zit ons in het bloed. We kunnen het niet laten. Het geeft ons een gevoel van controle, dat we moeilijk kunnen missen. Op sommige momenten van contemplatie zien we echter in dat die voorspellingen weinig waard zijn. We kunnen echt niet uitrekenen of en zo ja wanneer de wereld echt in een energiecrisis terecht zal komen.

Denk maar aan de befaamde uitspraak van de computerdeskundige Thomas Watson uit de jaren veertig, die in alle ernst stelde dat er op de wereld plaats was voor misschien vijf computers. Of aan die generaal van honderd jaar geleden die met stelligheid wist te voorspellen dat vliegtuigen nooit een serieuze rol zouden kunnen spelen bij oorlogvoering. Of aan dat populair-wetenschappelijke tv-programma uit de jaren zestig dat beweerde dat in het jaar 2000 iedereen een beeldtelefoon zou bezitten. Of aan de statisticus uit diezelfde tijd die had 'uitgerekend' dat Nederland in het jaar 2000 meer dan 20 miljoen inwoners zou tellen. Of aan…

Voorspellen: we kunnen het niet, maar we gaan er dapper mee door, want we kunnen niet zonder. In het jaar 2036 zal de olieprijs nog altijd $80 bedragen en zal een kwart van de Europese energiebehoefte worden bevredigd door zonne-energie. Alle kerncentrales in Europa zullen gesloten zijn. Dit vanwege de tweede ramp bij Tsjernobil op 16 augustus 2027.

Nu in het blad

Succesvol investeren in casino's

Verder: opinie, analyses en meer
Nu proberen