2006 is – met horten en stoten, dat wel – toch een goed beursjaar geworden, ondanks het feit dat belangrijke factoren als rente, olieprijs en dollar de Nederlandse belegger niet echt gunstig gezind waren.
NEDERLAND
Met een koersstijging van 12% voor de AEX tot 490 in de laatste week van december is 2006 uiteindelijk toch een prima beursjaar geworden. De koerswinst ligt boven het langjarige gemiddelde van circa 7%. Met ook nog eens een dividendrendement van zo’n 3% kan de gemiddelde belegger met tevredenheid terugkijken.
Uiteindelijk, want zo eensluidend enthousiast waren de verwachtingen aan het begin van het jaar helemaal niet. ‘Beloftevol’, dat wel volgens de kenners, die ‘geen recessie’ zagen, wat niet erg overtuigend en aanlokkelijk klonk. Maar 2006 zou misschien zelfs een oogstjaar – met een groot vraagteken – kunnen worden, alles een beetje mee zou zitten.
Europa en daarmee ook Nederland deden wat verwacht werd: de economische groei trok in de loop van het jaar sterk aan. De zorg zat ‘m in de Amerikaanse economie en dan vooral de huizenmarkt. Wanneer zouden de torenhoog gestegen huizenprijzen in elkaar zakken, met alle negatieve gevolgen vandien voor de consumentenbestedingen? Nu, een jaar later, is dit nog altijd een thema dat de wereld bezighoudt. Vooralsnog heeft de inderdaad ingezakte huizenmarkt de wereldeconomie niet kunnen ontregelen. Europa en het Verre Oosten hebben het boeltje overeind gehouden.
Het is opvallend hoe groot het incasseringsvermogen van de beurzen is geweest. In december 2005 werd door de Europese Centrale Bank de eerste renteverhoging in vijf jaar met een kwart procentpunt, tot 2,25% doorgevoerd. Inmiddels is dit officiële tarief 3,5%, wat nog steeds historisch laag is. In de VS werd in de loop van het jaar de rente tot 5,25% opgetrokken, maar deze is de laatste maanden stabiel.
De dollar was de Nederlandse belegger niet gunstig gezind. Begin 2006 nog $1,21 tegenover de euro, nu is dat $1,31. Dat schaadt winsten die in dollars gemaakt worden, maar maakt anderzijds in dollars betaalde importgoederen goedkoper. Zo verzachtte de lagere dollar de olieprijsstijging.
Die stijging, die in het verleden crisistoestanden veroorzaakte, bracht de beleggers evenmin van hun stuk: de stijging van $55 (Brent) naar eventjes zelfs $78 (in augustus) raakte meer de vakantievierende automobilist dan de beurs. Met nu _62 valt per saldo de schade mee. Aangejaagd door de overmatige economische groei in China en speculanten stegen ook grondstoffen tot recordhoogte. In het algemeen heeft de industrie geen al te grote hinder ondervonden om deze kostenpost door te berekenen.
In mei was het even paniek en waarom eigenlijk? Het Amerikaanse inflatiecijfer over april was niet 2,2% zoals verwacht werd, maar 2,3%. Wie maalt er nou om zo’n klein verschil, zou je zeggen? De financiële wereld wel, want die had zich ingesteld op een pauze in de reeks renteverhogingen en die hoop werd de bodem ingeslagen. Bovendien viel het cijfertje samen met een verzwakkende dollar en een olieprijs op $60. Juist op beurzen die aanzienlijk waren gestegen, zoals in de opkomende markten, werden tientallen procenten verloren. De AEX zakte in vier weken van 470 naar 410, de AMX van 660 naar 520.
Maar ook deze minicrash kwamen de beurzen te boven. De indices staan momenteel zo’n beetje op de hoogste stand van 2006; beleggers hebben een mooi rendement gemaakt.
Vooruitkijken
Beurzen kijken vooruit en zien en/of hopen op een rentedaling in de VS, nog enige rentestijging in Europa, maar dan is het klaar, zien een gematigde inflatie en economische groei en solide bedrijfswinsten. Op dit volgens velen ideale beursklimaat hebben de aandelenkoersen de afgelopen maanden geanticipeerd en daarmee de dip van mei volledig tenietgedaan. Een enkel tegenvallend cijfertje kan de stemming echter danig verstoren, zo leert de ervaring van ook dit jaar.
Opmerkelijk is dat de koersen in New York na 16% stijging op recordhoogte staan, terwijl juist in die economie de grootste kans op brokken zit. De koersen geven aan dat de beleggers rekenen op een zachte landing. Dat zal het ook moeten worden, zo niet: alle hens aan dek. Dat geldt ook wanneer de dollar keldert of de olieprijs de pan uitrijst.
In Europa, waar de perspectieven minder risico’s bevatten, bleef een aantal indices achter bij de Dow, waaronder de AEX. De DAX30 boekte wel 22% koerswinst. Daarmee versloeg Duitsland Italië. Laatstgenoemd land zou het meeste baat hebben bij het winnen van het WK Voetbal en won. De Milanese beurs steeg 17%. Door onze zuiderburen werd na 22% winst een nieuw all-time high gezet op ruim 4300. Van een record van de AEX moeten we in Amsterdam nog een paar jaar dromen. De 703,18 van 5 september 2000 is nog ver weg. Een betere kans maakt de AMX. Met dit jaar 25% winst tot 660 is volgend jaar 8% erbij genoeg om de 715,73 van 10 maart 2000 te bereiken. Overigens worden mid- en smallcaps door veel analisten in 2007 minder goede kansen toegedicht dan de largecaps.
Activisme
Ook dit jaar was ‘aandeelhoudersactivisme’ het item. Private-equityfondsen, of welke term er ook voor gekozen wordt, zitten ondernemers achter de broek, een trend die alleen te stuiten lijkt wanneer de rente omhoog zou gieren. Dat zou het financieren van overnames duurder maken. Geld is niet het probleem. VNU viel aan een vijandige overname ten prooi na de martelgang in 2006. Met een premie bovenop de beurskoers als een soort aflaat, gaven aandeelhouders het bedrijf het heilige kruis na. Ahold, Stork en ASMI voelen ook de hete adem van het aasgierkapitaal in hun nek. En wie eigenlijk niet. De lijst is lang: CSM, TNT, Wessanen, ABN Amro, Reed Elsevier, Wolters Kluwer en Océ kampen met aandeelhouders die menen dat er aandeelhouderswaarde te creëren – lees meer geld te verdienen – is. Het dwingt bestuurders vaak tot concentratie op kernactiviteiten en kernmarkten. Philips en Unilever verkochten bedrijfsonderdelen, maar ook kleinere bedrijven als Nutreco en Grontmij deden dat. Akzo Nobel doet komend jaar de farmatak in de verkoop. Geld wordt aan aandeelhouders teruggegeven, DSM introduceert loyaliteitsdividend.
Er is veel gezegd en geschreven over deze beleggers, maar zij bereiken in elk geval dat er actie ondernomen wordt. Aandeelhouders spinnen er garen bij. Toch mag je hopen dat niet ‘alles’ wat als kandidaat gezien wordt van de Amsterdamse beurs weggekocht wordt. De spoeling werd ook dit jaar weer dunner en de kwaliteit van wat nieuw kwam, werd er niet beter op. Een verdere uitkleding van Amsterdam zou de Nederlandse particuliere belegger wel dwingen om meer over de grens te kijken. In VNU, Frans Maas, Airspray, Athlon, McGregor en AM verloor de markt respectabele bedrijven. Ook wat klein grut verdween. Corus verdwijnt komend jaar na een enerverende overnamestrijd. Nieuwkomers SNS en Wavin zijn degelijke bedrijven, maar Octoplus en Oncomethylome niet meer dan laboratoria met, je zou bijna zeggen, aandeelhouders als proefkonijnen. Verder haalden enkele hedgefondsen via een Amsterdamse beursnotering geld op van particulieren, die op deze manier profiteren van de eventuele winsten die deze fondsen behalen bij het afgrazen van de beurs, waardoor de keuze op termijn voor beleggers vermindert. ‘If you can’t beat them, join them’.
Winst en verlies
Van de zwaargewichten in de AEX droegen Fortis, ING en verder ook KPN en TNT bovengemiddeld bij aan de stijging. ABN Amro, Aegon, Shell, Philips en Unilever kwamen niet verder dan zo’n 5%. Buhrmann verloor 15%, Getronics halveerde en ploetert samen met Laurus voort. Tegen de verwachting presteerde vastgoed prima, met als exponent
Voor 50% of meer moest de belegger onder andere Arcadis, USG, de overnamekandidaten Euronext en Endemol, Eriks, Draka en TKH hebben.
Januari geldt als indicator voor de rest van het jaar. In de afgelopen 24 jaar is dat 20 keer gebleken. Ook 2006 heeft eraan voldaan. December geldt ook als voorbode en ook die maand eindigt dit jaar waarschijnlijk in de plus. Het verleden geeft geen garantie, maar misschien wel de richting aan. Naar de 550?
Kader bij artikel:
VERTEKEND BEELD WINST NOVA-TOP-VIJF
Hilversum loopt niet over van kennis over financiële zaken, laat staan over beleggen. De redactie van Nova gaat dan ook ten onrechte binnenkort de deelnemers aan de Nova-top-vijf complimenteren. Analisten van Van Lanschot, FDA, Gilissen, Rabo en ABN Amro kozen een jaar geleden ING, Akzo Nobel, Randstad, Philips en Fugro als favoriete aandelen voor 2006. Dit pakketje boekte tot halverwege deze maand een koersstijging van 21,5%. Daarmee versloegen zij de AEX ruimschoots, want die kwam niet verder dan 12,6%. Dat lijkt een dikke felicitatie waard.
Maar in de top-vijf zitten de midcappers Randstad en Fugro, die met hun koerswinsten van respectievelijk 38,3% en 30,3% het gemiddelde danig omhoog hielpen. De drie AEX-fondsen kwamen tot een gemiddelde stijging van 13%, wat dus maar een nipte winst ten opzichte van de benchmark, de AEX is. Maar in de beleggingswereld wordt een tiende punt outperformance al als een overwinning gevierd. Beursgorilla Jacko maakte trouwens 13,6% met Philips, Burhmann,Hagemeyer, Ahold en Ordina. De Nova-top-vijf is een mooie traditie die dit jaar voor de dertiende keer gehouden werd. Zes keer hebben de analisten de AEX verslagen.
ING stond ook op de lijst van 2005, samen met Fortis, Shell, DSM en SBM. Wat zou de performance zijn geweest als zij ook voor 2006 de favorieten waren geweest? Dan had de belegger 19,3% behaald. Dat is pas een outperformance waarmee je op de buis en bij je klanten kunt komen. ‘Buy and hold’ is zo slecht nog niet.
