De redenen voor de recente omslag zijn niet zo relevant; een dalende dollar of een stijgende olieprijs vormen nauwelijks een valide argument om er een beleggingsbeleid op te baseren. Belangrijker is of de afloop van het derde kwartaal model gaat staan voor het begin van het vierde of dat het zelfvertrouwen van beleggers weer snel terugkeert. De sleutel ligt bij de institutionele beleggers. Eigenlijk sinds begin dit jaar hebben steeds meer pensioenfondsen en verzekeraars hun beleggingsstrategieen aangepast aan de realiteit en die is dat de volatiliteit blijvend hoog is en dat er geen fundamentele aanwijzingen zijn voor het geloof in een langdurige hausse. In de praktijk betekent dit dat het buy-and-holdprincipe geleidelijk wordt ingeruild voor pogingen de markt op korte termijn te timen en te verslaan. Deels worden de institutionele beleggers tot deze koersverandering genoodzaakt; de moeilijke markten van de afgelopen jaren dwingen hen compensatie te zoeken voor hun zware verliezen. Sommige doen dat door bewust grotere risico's te nemen op de aandelenmarkten, andere door een deel van hun portefeuilles uit te besteden aan hedgefunds. Dit kortetermijndenken, ook nog eens aangemoedigd door performance-eisen die nu al in maanden in plaats van kwartalen worden geschreven, lijkt bovendien onderbouwd te worden door historische studies.
Zo heeft de Amerikaanse hoogleraar J. Husmann, die op basis van zijn berekeningen een eigen beleggingsfonds bestiert, de kansen van aandelen onderzocht in relatie tot hun waardering en het heersende sentiment onder beleggers. Indien het dividendrendement onder het zesmaandsgemiddelde zakt, is een belegging in aandelen volgens deze maatstaf aan te bevelen. Het sentiment kan als positief worden omschreven wanneer twee van de drie factoren dividendrendement, tienjaarsrente en korte rente onder het zesmaandsgemiddelde uitkomen. Een belegger die zijn geld alleen dan in aandelen zou hebben gestoken als aan beide vereisten - waardering en sentiment - wordt voldaan, had sinds 1954 een jaarlijks rendement behaald van gemiddeld 30,7%. Een buy-and-holdstrategie op basis van de S&P500-index zou in dezelfde periode slechts 11,1% per jaar hebben gegenereerd. Ook wanneer slechts aan een van beide vereisten werd voldaan, zou met een gemiddeld rendement van 12,7% op jaarbasis gedurende de volledige periode deze index zijn verslagen. Maar het slechte nieuws is dat het systeem-Husmann feitelijk ongeschikt blijkt voor de korte-baanbeleggers die veel pensioenfondsen en verzekeraars thans graag willen of moeten zijn. Wanneer niet 1954 als vertrekpunt wordt genomen, maar bijvoorbeeld 1990, dan verliest de belegger die de Husmann-methode volgt, snel terrein op de S&P-index, die vanaf medio jaren negentig een aantal jaren in een bijna rechte lijn naar boven ging. Pas dit jaar, na drie jaren van gestage koersdalingen, bewijst de strategie haar waarde weer en is het rendement van het Husmann-model, gemeten vanaf 1990, gelijk aan dat van de S&P-index. Het valt echter te betwijfelen of veel fondsbeheerders de duidelijke underperformance eind vorige eeuw zouden hebben overleefd als ze de strategie van Husmann naar de letter waren blijven volgen. Op basis van semi-wetenschappelijke argumenten zullen de institutionele beleggers dus niet snel een onbetwistbaar verhaa l kunnen maken pro kortetermijnbeleggen.
Blijft over het kopieren van elkaars beleggingsgedrag en het volgen van de grote geldstromen, die op hun beurt weer voor een deel in gang worden gezet door effectenhuizen en analisten. In dat licht is het interessant om te zien wat er gaat gebeuren in het vierde kwartaal, de periode waarin een groot aantal conferenties plaatsvindt, waar topmannen van beursgenoteerde bedrijven uit allerlei sectoren de verzamelde analisten en institutionele beleggers verslag doen van actuele ontwikkelingen die er bij hun ondernemingen spelen. Deze conferenties worden georganiseerd door effectenhuizen en vormen voor hen een belangrijk marketinginstrument. Bedrijven die er presentaties houden, staan in de regel in het balboekje van de organiserende instelling en het komt zelden voor dat een presentatie niet wordt begeleid door een positief getoonzet analistenrapport. Dat desondanks de koersen van op de conferenties aanwezige bedrijven vaak stijgen, zegt dan ook meer over het kuddegedrag onder institutionele beleggers dan over de werkelijke nieuwswaarde van die presentaties.
Uit de Macro Economische Verkenningen valt te concluderen dat de bouwsector het ergste achter de rug heeft, na de productiedaling in 2002 met 3%. Voor 2003 en 2004 wordt weer groei verwacht, zij het dat de percentages van 1 en 0,75 minimaal zijn en de ontwikkelingen per sector sterk uiteenlopen.
De belangrijkste sector, Woningbouw en -onderhoud (e16 mrd omzet) groeit in 2004 met ruim 5%, Grond-, weg- en waterbouw (e13 mrd) met iets meer dan 1% en Algemeen onderhoud (e13 mrd) met ruim 2%, maar de kantorenmarkt (e12 mrd) krimpt met bijna 7%.
BAM Groep kan door de evenwichtige spreiding waarschijnlijk meer van deze trends profiteren dan Heijmans, dat relatief meer woning- en kantorenbouw doet.
Bij Ballast Nedam is het nog steeds wachten op de oplossing van het financieringsvraagstuk en het aandeel is daarom onaantrekkelijk om in te beleggen. De koers van BAM Groep, dat met goede halfjaarcijfers en prognoses kwam, kan positief reageren wanneer de verkoop van het baggerbedrijf de balans niet te zeer schaadt. Heijmans zakte weg na juist zwakke halfjaarcijfers en is voor de korte termijn ook geen interessante belegging.
Baggeraar Boskalis zucht onder een stilgelegd project in Singapore. Als dat niet snel op gang komt, gaat in 2004 de winst scherp omlaag. 'Mijden'.
Akzo Nobel begint met de voorgenomen verkoop van enkele chemiebedrijven aan de stroomlijning. De opbrengst wordt gebruikt voor schuldverlaging en versterking van Coatings en Pharma. Die laatste tak moet structureel in een betere (winst-)positie komen om de aandelenkoers naar een hoger plan te tillen, wat tijd kost. Dit jaar daalt de winst aanzienlijk. Voor zowel de korte als lange termijn is het advies 'houden'.
DSM heeft last van volume- en margedruk, maar ziet in het vierde kwartaal enig herstel. In die periode draagt het aangekochte vitaminebedrijf van Roche bij; niettemin ook hier een winstdaling. Het kortetermijnadvies gaat terug naar 'houden', rekenend op economisch herstel in 2004 blijft DSM een 'langetermijnkoop'.
Het Biotechnologiebedrijf Crucell maakte tegenvallende tweedekwartaalcijfers bekend, waarop de koers wegzakte. Door een stroom goed nieuws (verkoop licenties, goede test-resultaten van het ebola-vaccin) steeg de koers echter weer, van € 2,25 naar € 3,50. Een 'langetermijnkoop'.
Fornix boekte een fors hogere halfjaarwinst van € 2,4 (1,6) mln. Dit bericht zorgde voor een koersstijging vanaf e 8,50 naar € 11,50. Inmiddels doet het koopwaardige aandeel € 9.
Het halfjaarresultaat van Pharming was € 6 mln negatief, door lagere licentie-inkomsten. Uitzicht op winst is er voorlopig niet. Het Zwitserse bedrijf Isotis, dat ook een notering heeft in Amsterdam, is weer terug in onze Koerswijzer.
Met een koersstijging vanaf € 7,50 naar € 10,50 presteerde Vedior dit kwartaal beter dan de twee grote sectorgenoten. Het resultaat in het tweede kwartaal viel niet tegen, waarbij deze uitzender het voordeel heeft weinig omzet (9%) in de slechte Nederlandse markt te genereren. De koersstijging drukt tevens het vertrouwen van de belegger uit in de schuldreductie. Randstad viel wel wat tegen, door het zware accent op Nederland (40%), maar kan bogen op de geografische spreiding. De Amerikaanse markt lijkt voorzichtig aan te trekken en de Duitse wetgeving inzake flexibele arbeid wordt volgend jaar versoepeld. Het aandeel steeg dit kwartaal naar € 12 (10). United Services is de grootste binnenlandse uitzender, maar houdt desondanks dit jaar de winst per aandeel ongeveer op peil. Dit aandeel won € 1, tot € 11.
Voor dit drietal gelden de adviezen houden (kort) en kopen (lang), omdat voor de korte termijn de perspectieven magertjes zijn, maar op langere termijn een stuk beter, wanneer hun markten aantrekken. Vanwege de relatieve onderwaardering geniet United Services een lichte voorkeur.
Van de kleintjes zit DPA voorlopig in het verlies ('verkopen'), terwijl Brunel een flinterdunne winst maakte. Beide zijn door hun specialistische karakter laat aan de beurt bij een marktherstel. Brunel staat op 'houden'.
De grote koerswinsten die de financials in het tweede kwartaal behaalden, konden in het afgelopen kwartaal niet worden herhaald. Dit kwartaal kondigden zowel Aegon als Fortis forse desinvesteringen aan, die het oordeel over beide concerns (kopen) overigens niet veranderden. Aegon verkocht het grootste deel van Transamerica Finance voor $5,4 mrd aan General Electric; Fortis maakte eind vorige week bekend de Amerikaanse verzekeringsactiviteiten in 2004 onder de naam Assurant een eigen beursnotering te willen geven. De strategische kant van de voorgenomen transactie wordt onder analisten begrijpelijkerwijs met instemming be-groet. Maar hoewel de Ameri-kaanse activiteiten weinig raakvlakken met andere activiteiten in de onderneming hebben, zijn ze wel zeer winstgevend. In de eerste helft van dit jaar was Assurant volgens Petercam goed voor 16% van de totale nettowinst. De vraag is of Fortis met de inkomsten uit de beursgang van Assurant net zo goed ren-derende activiteiten kan aankopen. Wel wordt het bedrijf als fusiepartner voor een andere Europese financial mogelijk aantrekkelijker, maar fusiegeruchten spelen al zo lang rondom Fortis. Bovendien geeft de onderneming zelf aan weliswaar open te staan voor een fusie, maar zeker niet actief naar zo'n transactie op zoek te gaan.
Onder de kleinere financials is Van Lanschot de meest aantrekkelijke optie; het advies voor Euronext is begin september van kopen naar houden verlaagd.
'K omt het ooit nog goed met de bestedingen, gezien de lastenverzwaringen voor de burger?', schreven we in het vorige kwartaaloverzicht. De dalende koopkracht, die het kabinet in het vooruitzicht stelt, belooft in elk geval weinig goeds, terwijl de achterliggende periode al zwak was. Maar niet alle sectoren en bedrijven hebben er evenveel last van. De supermarkten halen nog een bescheiden groei. Sligro en Schuitema draaien uitstekend, Laurus boekt geen omzetgroei, maar wel een klein winstje en Albert Heijn verliest marktaandeel. De klappen vallen in non-food, zoals kleding, woning-inrichting en consumenten-elektronica.
Anderzijds verrasten beddenverkoper Beter Bed en het breed gespreide Macintosh met circa 8% omzetgroei en hogere winsten. Overigens, ook de fiets- en autoverkopen zijn niet slecht.
Beroerd gaat het echter met V&D van Vendex KBB. De warenhuizen gaan op de schop. Het onroerend goed en de dreiging van een overname vormen de basis voor ons langetermijnkoopadvies. Dat predikaat hebben ook Sligro, Schuitema en Macintosh.
Buhrmann heeft de financiele crisis bezworen met de verkoop van de papierdivisie. Nu is het wachten op herstel van de kantoorartikelenmarkt en die dient zich vaagjes in de VS (50% omzetaandeel) aan. Echter, de dollar vormt een belemmering voor krachtig winstherstel. Het langetermijnadvies is 'kopen'.
Hagemeyer onderhandelt al maanden met de banken over een reddingsplan, waar zo goed als zeker ook nieuwe aandelen aan te pas moeten komen.
Samas - kantoormeubelen - bevindt zich qua markt in zwaar weer. Toch lijkt de directieprognose van 'verlies' over het hele jaar, na een 'substantieel verlies' in het eerste halfjaar op enige verbetering in het tweede te duiden. Samas kan het door de sterke balans uithouden en is daarom koopwaardig.
De zuinige consument be-spaart niet op auto's. Tot en met augustus zijn er dit jaar 364.800 verkocht, slechts 4.000 minder dan vorig jaar. Maar het zijn wel vooral de kleinere modellen die gekocht worden. De merken van autoverkoper Stern lopen minder goed, al kan dat veranderen door nieuwe modellen. Zo verkoopt de pas geintroduceerde VW Tou-ran prima. De winst per aandeel zal ongeveer gelijk blijven. Athlon (vooral autolease) had een goed eerste halfjaar en profiteert van de versoepelde leaseregeling. Als dan ook nog in het najaar het weer slecht wordt, zullen de schadebedrijven het weer drukker krijgen. Stern en Athlon kunnen gekocht worden.
De aandelenkoers gaf Aalberts loon naar werken, want het bedrijf maakte de reputatie waar: weer een winststijging. Het aandeel liep verder op, van € 15 naar € 18,50 en kan nog gekocht worden, ook omdat de Duitse economie herstel vertoont. Nedap kan dan leuk innovatief bezig zijn, als de afnemers het laten afweten, houdt alles op. De winstdaling in het eerste halfjaar hoopt de directie goed te maken met inhaalvraag naar verkiezings- en beveiligingssystemen. Het aandeel klampte zich aan die belofte vast. Hebben Nedap en vooral Aalberts baat bij hun spreiding, Nedcon maakt alleen magazijnstellingen, waarbij het om grote projecten gaat. Dat is hollen of, zoals dit jaar, stilstaan, met als gevolg een groot verlies. De eerst tot € 10 ruimschoots gehalveerde koers - wat een doorgeschoten afstraffing mag heten - is weer tot € 14 opgekrabbeld. Met het warme weer geen nieuwe kleren of nieuw bankstel kopen, wel een nieuwe fiets. Accell verkocht 4% meer in het eerste halfjaar en verwacht een hogere jaarwinst. De dit kwartaal van € 14 naar € 17 gestegen koers biedt voor de lange termijn nog volop kansen.
Nieuw management doet wonderen bij Stork. Met een koerswinst van 100% sinds eind vorig jaar voegt Stork zich bij onder andere Vedior, Nedlloyd en Getronics, die dit ook presteerden. De winstgroei komt vooral uit kostenreducties en als inderdaad de Europese economie aantrekt, ziet 2004 er heel goed uit en kan de koers verder omhoog.
De logistieke sector laat een heel wisselend beeld zien. Nedlloyd behoort tot de starperformers van 2003 met een koersstijging van € 10 tot € 25,50. Een groeiend vervoersvolume tegen betere prijzen en de speculatie over een opsplitsing liggen hieraan ten grondslag. Veel goed nieuws zit nu in de koers verdisconteerd en wie tijdig instapte, doet er verstandig aan een deel van de winst veilig te stellen.
Ook Smit Internationale doet het weer beter. Het havensleep- en bergingsbedrijf profiteert van de goede bergingsmarkt en verhoogde in het derde kwartaal de winstverwachting. De koers was hier met een stijging van € 18 naar € 24 al op vooruitgelopen. TPG presteert middelmatig; de koers is in het derde kwartaal licht gestegen, van € 15 naar € 17. De problemen bij de divisie Logistiek worden nu aangepakt, maar de verbeteringen zullen dit jaar niet bijdragen aan de winstgroei. KLM, dat net als andere luchtvaartbedrijven operationeel slecht presteert, is in gesprek met Air France over een samenwerking. Alle betrokken partijen - inclusief de Nederlandse overheid, die grootaandeelhouder is - staan positief tegenover de fusie. Over de details (de positie van het kleine KLM binnen het grote Air France) wordt bij het schrijven van dit overzicht nog onder- handeld (zie ook pagina 12). Chemisch distributeur Univar heeft een goed eerste halfjaar achter de rug, al kwam dat hoofdzakelijk door eenmalige posten. Vopak verraste de markt onaangenaam met een winstwaarschuwing. De nadruk op de beter renderende tankopslagactiviteiten (en de verkoop van niet-kernactiviteiten, waardoor meer wordt geinvesteerd en schulden kunnen worden gereduceerd) kan voor een winstherstel in 2004 zorgen. Vandaar onze langetermijnkooptip in nummer 39.
De thema's die de mediasector beheersen, blijven onveranderd: de advertentiemarkt en de Amerikaanse dollar. Zoals vermeld in nummer 36 is De Telegraaf op een koersniveau van € 16,45, waar een waardering gold van ruim 30 voor dit en 24 voor komend jaar, al te ver op een eventueel herstel van de advertentiemarkt vooruitgelo-pen. Ook Wegener is met een k/w van 33 voor het lopende jaar fors gewaardeerd, maar 2003 vormt het absolute dal voor de onderneming. Volgend jaar behoort een winst per aandeel van € 0,37 tot de mogelijkheden en dan resulteert een waardering van bijna 18, zodat voor korte en lange termijn een houdadvies resulteert. De grote uitgevers zijn minder van de advertentiemarkt afhankelijk, maar zijn er bepaald niet immuun voor. Bovendien werkt de lagere dollar negatief door in de resultaten - hoewel Reed Elsevier, VNU en Wolters Kluwer de nadruk leggen op groei van de winst per aandeel tegen constante wisselkoersen. Van het drietal is Wolters Kluwer verreweg het laagst gewaardeerd, en dan lijkt instappen een bijzonder aantrekkelijke optie. Maar deze uitgever heeft nog wat losse eindjes (dividendbeleid en omvang van de winstdaling voor 2003) die mogelijk pas op de strategiebijeenkomst op 30 oktober worden opgelost. Natuurlijk, Wolters Kluwer is een echte turn-aroundkandidaat, maar in het licht van deze onzekerheden wachten wij dat in ieder geval tot 30 oktober liever aan de zijlijn af. De adviezen voor VNU (korte termijn houden, lange termijn kopen) en Reed Elsevier (zowel voor korte als lange termijn houden) blijven ongewijzigd.
Het koersverloop van Koninklijke Olie vertoonde in het derde kwartaal meer overeenkomsten met de fluctuaties van de olieprijs dan met de schommelingen van de AEX. Het zwaargewicht binnen de sector kon eind juli nog wel bekendmaken dat de winst in de drie voorgaande maanden met meer dan de helft was gestegen, maar op het Damrak viel het aandeel met bijna 5% terug en de prijs van een vat Noordzeeolie daalde met 2%, terwijl de AEX juist met bijna 8% steeg. Het matige koersverloop wordt onder meer veroorzaakt door de terughoudendheid van het concern om het dividend te verhogen of eigen aandelen in te kopen.
Fugro was met een koersstijging van 18% de uitblinker binnen de sector. De resultaten van het concern stonden weliswaar onder druk van de lage dollar, maar de bescheiden waardering woog zwaarder en het aandeel krijgt dan ook voor de lange termijn een koopadvies.
Deze aanbeveling geldt ook voor IHC Caland, dat eind augustus aankondigde dat het de scheepsbouwactiviteiten gaat afstoten in een aparte beursgenoteerde onderneming. Het bericht werd goed ontvangen, maar omdat de offshoremarkt zwak bleef, kwam IHC Caland niet verder dan een koersstijging van 0,6%.
Het kwartaal van Petroplus stond in het teken van zeer matige resultaten uit raffinage en het in de etalage zetten van de Tango benzinestations, die eerder in het jaar nog tot kernactiviteit waren bestempeld. De koers daalde met ruim 11% en het verkoopadvies blijft ongewijzigd.
Qua koersontwikkeling verliep het derde kwartaal voor de grootste vaderlandse technologiebedrijven, Philips en ASML, gunstig; deze aandelen kregen er respectievelijk 23 en 36% bij. De herwonnen aandacht van beleggers voor de sector had diverse oorzaken. Enerzijds waren er de nodige opwaartse winstbijstellingen van analisten, die en passant hogere koersdoelen afgaven. Zo lieten analisten van Merrill Lynch begin september weten dat er een grote kans is dat de toeleveranciers van de chipfabrikanten, waartoe ASML behoort, in 2004 een gemiddelde groei van 25% zullen noteren, gevolgd door eveneens een bovengemiddelde groei in 2005. Anderzijds viel er ook feitelijk goed nieuws te registreren. Intel, 's werelds grootste chipproducent en een belangrijke klant van ASML, maakte bekend een duidelijke opleving in de verkoop van chips waar te nemen, terwijl Philips liet weten dat zijn halfgeleiderdivisie in het derde en vierde kwartaal groei zal vertonen. Dit moet in de laatste drie maanden van dit jaar tot zwarte cijfers leiden voor dit onderdeel van het concern. Verder kreeg Philips medio september toestemming van de Franse financiele waakhond om zijn aandelenbelang van 44,7% in Atos Origin over te hevelen naar Philips Belgie zonder dit te beschouwen als een publieke aanbieding van zijn Atos-aandelen. Overigens is Philips nog steeds voornemens zijn belang in Atos te reduceren.
Een paar van de snelste stijgers in het kwartaal waren te vinden in de softwaresector. Kostenbesparingen stelden Ordina, PinkRoccade en Exact in staat om ondanks de moeilijke marktomstandigheden in de eerste helft van 2003 toch het resultaat voor eenmalige posten op te schroeven, maar de bedrijven durfden het nog niet aan om al een herstel van de vraag te voorspellen. De meevallende winstcijfers waren voldoende om voor opluchting te zorgen bij beleggers en de beurskoers in het derde kwartaal met respectievelijk 60, 30 en 26% te doen stijgen. Het drietal krijgt nu voor de korte termijn een houdadvies mee. Met een koerssprong van bijna 80% deed LogicaCMG het zelfs nog beter. Bij de bekendmaking van de halfjaarcijfers begin oktober kon het concern als eerste binnen de branche melden dat de omzet binnen enkele segmenten alweer was aangetrokken. Hierdoor waren de resultaten aanzienlijk beter dan verwacht en het beursfonds verdient een koopadvies.
Getronics sloot het kwartaal bijna precies af op de € 1,12 waarop het de ze periode ook begon. Eind juli stond het beursfonds na tegenvallende halfjaarcijfers nog op een verlies van 20%, maar deze daling werd uitgewist omdat beleggers er waarschijnlijk al op vooruitlopen dat de onderneming door een aantrekkende markt nog voor 2005 uit de rode cijfers kan komen.
K PN kon een van de spectaculairste resultaatsverbeteringen in de historie laten optekenen. De onderneming liet weten dat het in het tweede kwartaal een verlies van € 9,3 mrd had omgebogen in een winst van € 183 mln, waarbij uiteraard meteen aangetekend moet worden dat in het eerste bedrag een miljardenafschrijving op de Duitse en Belgische UMTS-licenties is opgenomen. Analisten hadden echter al op een dergelijke verbetering gerekend en ondanks de vlotte wijze waarop de Nederlandse overheid het belang in KPN afbouwde van 31,4 tot 19,4% bleef de koersstijging beperkt tot 5%. Versatel deed het met een toename van 48% aanzienlijk beter. Begin augustus moest het concern nog een verlies van € 11,5 mln bekendmaken. De verwachting dat het resultaat voor rente, belasting, afschrijvingen en amortisatie in 2003 op € 60 tot € 70 mln uit zal komen in plaats van de € 40 tot € 50 mln waar eerder van uit werd gegaan, leidde ertoe dat het beursfonds als een echt groeifonds werd gezien.
New Skies kwam nauwelijks in de schijnwerpers op het Damrak. De stijging van het operationele resultaat met 14% tot $13,7 mln lag in lijn met de verwachtingen en de koers steeg sinds eind juni 1%.
De twee belangrijkste aandelen in de textielsector hebben beide last van de lage dollarkoers. Ten Cate kon desondanks een hoger bedrijfsresultaat bekendmaken. De koers van het aandeel heeft in het derde kwartaal het niveau van € 34 behaald, maar is sindsdien weer licht gedaald, naar € 31. De winst per aandeel zal als gevolg van het uitkeren van stockdividend iets lager uitkomen dan vorig jaar (e3,95). De lage dollarkoers was de belangrijkste oorzaak van de daling van de omzet en het bedrijfsresultaat van Gamma Holding. Het tweede halfjaar is traditioneel wat minder bij Gamma en marktherstel blijft uit. Meer dan vorig jaar zal Gamma dan ook naar verwachting niet verdienen. Ondanks de bescheiden waardering van het fonds geven wij de voorkeur aan Ten Cate en krijgt Gamma niet meer dan een houdadvies op € 33. Vilenzo verraste de beleggers onaangenaam door een winstwaarschuwing af te geven, terwijl de onderneming drie maanden daarvoor nog uitging van een winststijging in 2003. Ook de solvabiliteit staat onder druk. Ons verkoopadvies blijft dan ook staan.
Ook bij de vastgoedbeleggingsfondsen bestond het belangrijkste nieuws uit cijfers. De retailfondsen behaalden een constant tot goed resultaat, terwijl de fondsen die veel kantoren - en dan met name op minder gewilde locaties - in de portefeuille hebben, te maken hadden met leegstand en stagnerende of dalende huurinkomsten. Corio verhoogde de prognose voor 2003, maar heeft nog geen nieuwe topman kunnen aantrekken. Van Rodamco Asia kwam er in het derde kwartaal weinig nieuws. Begin juli bleek bij de eerstekwartaalcijfers dat de impact van de ziekte sars meeviel en dat de onderneming vooral last heeft van de sterke euro. De koers steeg ongeveer € 1 naar € 15. Rodamco Europe (voornamelijk retail) behaalde een hoger tweedekwartaalresultaat door meer huurinkomen en lagere rentelasten door conversie van een lening in aandelen. De winst per aandeel over 2003 zal daardoor iets lager uitkomen dan vorig jaar, ondanks een verwachte winststijging. Vastned Retail wist de wpa in het eerste halfjaa r te verhogen van € 2,07 naar € 2,12. Door de slechte marktomstandigheden in Duitsland is maar een van de 38 winkelpanden verkocht. Vastned had genoeg potentiele kopers, maar de bedragen haalden de boekwaarde niet. Vastned Offices & Industrial (O/I) boekte een winstdaling van € 1,60 naar € 1,44 per aandeel. De koers van Wereldhave schommelde tussen de € 52 en € 55. De halfjaarwinst had te lijden onder de zwakke dollar. Binnen de sector hebben de fondsen die overwegend aan retail doen, zoals Corio en Rodamco Europe, onze voorkeur, maar mede door reeds opgelopen koersen gaan wij niet verder dan een houdadvies. Vastned O/I is op basis van marktontwikkelingen en de resultaten het minst aantrekkelijke fonds. Het aandeel verdient het houdadvies uitsluitend dankzij het verwachte dividendrendement van 12 tot 14% in 2003.
Voeding en Drank is niet in trek bij beleggers. Zij zoeken liever bedrijfstakken en bedrijven op die snel profiteren van economische groei. Bovendien toont de branche ook in economisch goede jaren structureel weinig groei en verder kwamen haarscheurtjes aan het licht. Bij CSM daalt voor het eerst in 25 (!) jaar de winst, Unilever groeit in winst vrijwel alleen dankzij lagere kosten en Heineken had last van tegenzittende valuta. Dus moet de belegger het hebben van 'incidenten'. Zoals de herrijzenis van Numico nu de hoogste financiele nood voorbij is en er wat positieve trends in de resultaten zitten. Met nu een koers van € 18 namen wij de winst te vroeg (op € 16), maar we blijven van mening dat het aandeel voor de korte termijn (verkopen) overgewaardeerd is. De marktomstandigheden voor Nutreco zijn tot rust gekomen en dat belooft veel goeds ('kopen') , ware het niet dat de vlees- en visindustrie wispelturig is en risico's herbergt.
Beleggers Wessanen moeten het hebben van het hoge dividendrendement en hopen dat de nieuwe directievoorzitter A. Veenhof een succesvolle turn-aroundmanager is. Grolsch blijft de rustige groeier onder de bierbrouwers, die elkaar steeds meer opslokken.
