Over de onderwaardering van aandelen (2)
Of we nu het dividendrendement of de 'earnings
yield' van aandelen vergelijken met de rente, er lijkt maar
één conclusie mogelijk: aandelen zijn ondergewaardeerd,
hoewel….
Mijn laatste twee columns gingen
over het feit dat aandelen, ondanks alle economische en monetaire
turbulentie, toch nog redelijk blijven liggen. De dubbele dip is er
nog niet. Een van de oorzaken daarvoor is mogelijk de relatieve
waardering van aandelen vis-à-vis obligaties.
We hebben het over het dividendrendement op aandelen gehad
versus het rendement op bedrijfsobligaties. Er zijn veel bedrijven
te vinden waarbij het aandeel nu een fors hoger dividend betaalt
dan het rendement op de obligatie van het hetzelfde bedrijf. Hier
ging het op bedrijfsniveau.
We kunnen dat ook op marktniveau bekijken, dus de aandelenmarkt
als geheel vergelijken met de obligatiemarkt. Er zijn meerdere
manieren om dat te doen en ik wil er nu twee beschrijven, het
vergelijken van 1. het dividendrendement en 2. de 'earnings yields'
van aandelen met het rendement op obligaties.
Laten we beginnen met de vergelijking dividendrendement en
rendement op obligaties. Gisteren verscheen er op Bloomberg een
bericht dat er - in de afgelopen vijftien jaar nog nooit zoveel
aandelen zijn geweest die meer dividend betalen dan het rendement
op obligaties van hetzelfde bedrijf.
Dividend is een heus thema aan het worden. De SDY (dat is het
tickersymbool voor de S&P High YieldDividend Aristocrats
Index) doet het de laatste maanden duidelijk beter dan de 'gewone'
S&P500 (bron: CrossingWallStreet). Er zijn dus blijkbaar meer
beleggers die doorhebben dat er wellicht toch wel sprake kan zijn
van een onderwaardering van aandelen en die dat nu uiten door het
kopen van aandelen die een goed dividend betalen.

Maar ook de S&P500 zelf, althans het gemiddelde van de 500
Amerikaanse bedrijven die daar onderdeel van zijn, betaalt een
redelijk dividend, rond de 2% (maar met de opmerking dat er 120 van
de 500 bedrijven zijn die (nog) geen dividend betalen). Volgens
Bloomberg was het in maart 2003 de laatste keer dat er (bijna net)
zoveel S&P500-aandelen waren (in aantal dus) die meer dividend
betaalden dan de coupon van de obligaties van het bedrijf. Maart
2003 was al dan niet toevallig, de bodem van de voorlaatste
bearmarkt in aandelen.
Het verschil in dividendrendement en rendement op obligaties is
ontstaan doordat aan de ene kant bedrijfswinsten goed op peil zijn
gebleven en aandelen eigenlijk dit jaar nog niet echt gepresteerd
hebben en aan de andere kant omdat er een 'run' op
(bedrijfs)leningen is ontstaan, uit angst voor een recessie. Ook de
angst voor deflatie heeft de rente erg laag gezet.
Voor alle duidelijkheid is het gemiddelde obligatierendement van
de S&P500-bedrijven volgens Bloomberg zo'n 3,7%, dit is nog
altijd 1,7% meer dan het dividendrendement. Maar ook dit verschil
is het kleinst sinds 1995. Daarom wijzen veel analisten op het feit
dat aandelen, voor beleggers die wat langer terug en vooruit durven
te kijken, relatief zijn ondergewaardeerd.
De grote vraag is of de dividenden houdbaar zijn. De kans hierop
is aanwezig, al kan, zoals gezegd een dubbele dip roet in het eten
gooien. Over de kansen op een dubbele dip moeten we het binnenkort
nog maar een keer hebben. Feit is wel dat - mede door de groei in
opkomende markten - vooral de grote bedrijven hun winsten, ook in
de laatste recessie, goed op peil wisten te houden. Volgens
Bloomberg is de kaspositie van de S&P500-bedrijven nu maar
liefst 10,2% van de totale bezittingen, dat is hoger dan aan het
begin van de aandelenrally in 2007.
Een andere manier om de relatie tussen aandelen en obligaties
uit te drukken is de ratio tussen de 'earnings yield' op
bijvoorbeeld de S&P500 en het rendement van nog één jaar
lopende Amerikaanse staatsleningen. Ook wordt wel het 10-jaars
rendement op staatsleningen genomen (in dat geval spreekt met ook
wel van het Fed-model). De correlatie tussen de 'earnings yield' en
de 1-jarige rente is echter groter.
De 'earnings yield' is het omgekeerde van de
koers-winstverhouding, de winst-koers-verhouding dus. Stel een
bedrijf maakt €1 winst per aandeel en de koers staat op €10, dan is
er sprake van een 'earnings yield' van 10%. Dit sommetje maken we
dan vervolgens op indexniveau en vergelijken dat met het rendement
op staatsleningen. Hier zit dus een hele nauwe statistische relatie
tussen, ze volgen elkaar bijna één-op-één, of je nu de
bedrijfswinsten pakt van de afgelopen twaalf maanden of als we de
komende twaalf maanden in beschouwing nemen.
Sinds 1965 (daarvoor bestond er geen goede relatie tussen
'earnings yield' en rente!) hebben we acht aandelenbearmarkten
gehad en iedere keer (op één uitzondering na) werd die voorafgegaan
door een 'earnings yield' dat lager lag dan 80% van de 1-jarige
staatsleningenrente. Een voorbeeld: de rente staat op 2%, dan is
80% daarvan 1,6%. Stel nu dat de 'earnings yield' daaronder staat,
dan heb je een recept voor een bearmarkt. Aandelen geven dan
eigenlijk te weinig winstrendement ten opzichte van de (korte)
rente.
Maar wat is de situatie op dit moment? Nu staat de 'earnings
yield' ver boven de rente, of je nu naar de 1-jaars- of naar de
10-jaarsrente, of naar de winsten uit het afgelopen jaar of komende
jaar kijkt, maakt niet uit. De 'earnings yield' op S&P500 ligt
momenteel op zo'n 6,5%, ver boven de 1-jarige rente (1%) en de
10-jarige rente (3%). Op basis van deze maatstaf hebben we te maken
met de grootste onderwaardering in aandelen van de afgelopen
vijftig jaar!
Met dit soort extreme uitslagen begint er eigenlijk wel iets te
kriebelen bij me. Wat is er nu aan de hand? Op basis van
statistische relaties heeft het er alle schijn van dat aandelen
zwaar ondergewaardeerd zijn. Of gaan we terug naar de economische
tijden van voor 1970, waarin aandelen bijna chronisch hoge
'earnings yields' (ofwel lage koers-winstverhoudingen) hadden? Dit
zou een zogeheten 'regime shift' betekenen.
Harry Geels is directeur Research en partner bij INMAXXA in Naarden.
Daarnaast is hij uitvoerend hoofdredacteur van Technische en
Kwantitatieve Analyse (TKA). De informatie in deze opinie is niet
bedoeld als individueel beleggingsadvies of als aanbeveling tot het
doen van bepaalde beleggingen. De standpunten en vooruitzichten van
Geels geven zijn mening weer in zijn hoedanigheid als directeur
Research.
Harry Geels
Gerard rinte woensdag 8 september 2010 13:47Weer een prachtig verhaal. Boeiend om te lezen. De titel geeft je echter een ander beeld. Er zijn nog aandelen ondergewaardeerd? Maar welke dan en welke beursgoeroe durft zijn vingers te branden aan een toekomstvoorspelling "zwart op wit" met vermelding van de stijging van het betreffende aandeel. Het is in een onzekere markt verdomd moeilijk voorspellingen te doen, dus meneer Geels kom niet met dergelijke NIETSZEGGENDE titels. probeer in uw verhalen de belegger ZINVOLLE tips te geven, waar hij iets mee kan doen.
hans v leeuwen woensdag 8 september 2010 14:49als je meer divident dan rente vangten er nog meestal het dubbele van de divident verdient word dus aan waarde bij de aandelen komt kan je niet zeggen dat hij overgewaardeerd is
met een historisch lage rente zal de gem k/w ook op gaan lopen
zodra de dubbel dip uit de markt is vliegen we omhoog
henri woensdag 8 september 2010 15:06Ik vind het een interessante zienswijze en vind het onterecht dat er het verwijt aan wordt geplakt dat er geen concrete namen worden gegeven voor welke aandelen het dan betreft en dan ook nog met koersdoelen en zo. Dat is immers helemaal niet de strekking van dit artikel: het is macro-econmisch bekeken en dus per definitie abstraherend van individuele bedrijven!
Dus: kritiek ok, maar een beetje nuance a.u.b.!
Bertus woensdag 8 september 2010 16:50Het kan zijn dat ik het niet meer zo helder zie, maar...
Aandelen zijn toch per definitie risicovoller dan obligaties?Het is dus eerder de vraag waarom obligaties ,qua jaarlijkse vergoeding meer deden dan aandelen.
Wellicht door het feit dat aandeelhouders de afgelopen jaren meer gefocussed waren op vermogenswinst ( koersstijgingen door vraag en aanbod dan op een vergoeding voor het risico dat ze lopen.
Dat aandelen ondergewaardeerd zijn, is alleen af te leiden vanuit hun feitelijke intrinsieke waarde respectievelijk de contante waarde/inkomstenstroom/overwinst.
Het zou fijn zijn als de redacteur inhoudelijk daar wat meer handen en voeten aan kon geven zodat ik als belegger mijn eigen keus zou kunnen maken dan te blijven hangen in de discussie over of ondergewaardeerd.
Jan Slagter woensdag 8 september 2010 17:26Misschien komt de heer Geels nog met een vervolg waarin hij bepaalde aanbevelingen doet. Het verhaal in zijn algemeen is natuurlijk goed en leerzaam en geeft aan dat keuzes in bepaalde periodes lastig zijn. Het geeft wel weer inzicht in iets waar ik nog niet bij stil heb gestaan.
Aloisy woensdag 8 september 2010 18:37Eindelijk een rationeel artikel dat tegengewicht biedt aan de theorie met de Shiller koers-winstverhouding, volgens dewelke aandelen momenteel overgewaardeerd ZOUDEN (?) zijn.
Dank u, meneer Geels!
mj vis vrijdag 10 september 2010 11:45Na het lezen van de diverse reacties , moet een ieder zich besefen dat Inmaxxa , heer Geels en heer Brands [ u weet wel de man van de vestingportefeuille bij IEX.NL], gewoon hun werk doen , om hun eigen geld te verdienen , niet meer en niet minder , men heeft daarvoor diverse instumenten en strategieen de laatste jaren voor gebruikt . maar zoals u weet beleggen is timing , we zullen op het juiste moment , dus houdt u de media in de gaten , diverse instrumenten en strategieen ,of wat er nog van over is , de revue laten passeren .
Frans Hompus vrijdag 10 september 2010 14:09Ik vind de columns van Geels altijd erg onderhoudend en leerzaam. Columns als deze worden door alle columnisten voor niets geschreven. Het kost hun veel tijd en inspanning (denk aan de research) om ons lezers zoiets ook gratis aan te bieden. We mogen blij zijn met mensen zoaks Geels die dit al jarenlang doen.
Mj Vis zegt dat hij, en ik neem aan dat hij alle andere columnisten hiermee bedoeld, het alleen maar voor het geld doen. Dit is pertinente onzin.
En wat bedoelt u (mjvis) nu met de laatste zin in betrekking tot de kritiek aan Geels dat hij en anderen alleen de "gratis" columns voor geld schrijven. Ik moet de media in de gaten houden enz. enz. Gaat u een soort hetze tegen columnisten opzetten. Laatst was u ook al niet zo vriendelijk tegen Richard Abma die op de iex een andere mening heeft over de markten dan bijv. zijn collega schrijver Bas. Als u betere columns met inhoudt kunt schrijven dan zie ik u graag terug op de diverse plaatsen waar het kan. Niet alleen maar altijd roepen dat het niets is en dan ook nog de columnisten er persoonlijk op aanspreken. Richard Abma zijn werkgever moest hem maar direct ontslaan. Wat een onzinverteller zeg.
mj vis vrijdag 10 september 2010 17:13Geachte heer Hompus , U heeft mijn artikel niet goed gelezen of de clou is niet helemaal duidelijk , wat ik aangeef is het volgende : H Geels is directeur bij Inmaxxa vermogensbeheer , of hij betaald wordt voor zijn columns , weet ik niet , en gaat mij ook niets aan . wat ik wel weet , als directeur van een onderneming , moet er omzet gegenereerd worden , dus al ga je nu liksom of rechtsom met zijn columns , de achterliggende gedachte is omzet . dat heeft niets te maken of u of ik zijn columns leerzaam of onderhoudend vinden , integendeel zoals aangegeven heeft heer Geels kennis en kunde , maar daar zit over het algemeen ook het gevaar, kennis en kunde is geen vrijbrief voor kuddegedrag , dont follow de leader, but follow de reader .B niets is voor niets in deze wereld , u geeft zelf aan het schrijven van een column kost tijd en inspanning , daarom mag u van mij aannemen dat 99% van de columnisten en analisten , een dubbele agenda heeft , iets wat ze ook niet zullen ontkennen,de rest lijkt mij duidelijk ,daar komen WE wel uit. Betreft heer Abma leest u het artikel nogmaals , dan ziet u dat mijn voorstel was om een mediator inteschakelen , dat hoeft totaal niets te maken te hebben met direct ontslag zoals u schrijft , integendeel de functie van een mediator is partijen bij elkaar te brengen .Hoop dat het voor u iets duidelijker is geworden , mvr groet.
Frans Hompus vrijdag 10 september 2010 18:52Geachte heer Vis,
Ik snap dat columnisten alijd secundair denken dat als ze in het nieuws zijn door middel van bijvoorbeeld columns of artikelen, er een waardering van de lezer of luisteraar kan ontstaan met als mogelijk gevolg dat de lezer diensten zou kunnen gaan afnemen van de columnist. Het gaat mij te ver dat dit de enige drijfveer is. Als voorbeeld de heer Geels. Hij schreef al lang artikelen en columns voordat hij vermogensbeheerder werd. En zo zijn er nog veel meer. De genoemde heer Abma schreef al artikelen voordat hij ging werken bij een vermogensbeheerder, hij was toen nog gewoon medewerker bij een bank. En zo kan ik nog veel meer voorbeelden noemen.
Als u die achterdocht heeft tegegn dit soort columnisten waarom leest u ze dan overal. Blijf dan gewoon weg en laat deze mensen met rust.
Als u het alleen gaat om te stoken oid, doe dat dan op sites waar meerderen dat doen, maar niet hier. Dit is een nette site die gaat om inhoud.
mvr groet
Jan Slagter vrijdag 10 september 2010 19:08Beste Frans Hompus,
Ik ben het met je eens. Deze Vis zit vaker dit soort dingen te doen. Hij "zeikt" gewoon iedereen af. Een of andere tik denk ik. We moeten de sites maar vragen of ze deze man willen blokkeren.
mj vis zaterdag 11 september 2010 10:34Geachte heer Hompus , gezien de ontwikkelingen de afgelopen jaren in de financiele wereld ,en onder vermogensbeheerders is met een stuk gezonde achterdocht niets mis , wordt trouwens ook geadviseerd door alle toezicht houdende instanties , maar ik zou achterdocht niet verwarren met objectiviteit welke te staven is met feiten .Geachte heer Slagter ondanks uw onheuze bejegening , staat mijn aanbod van ons vorig contact nog steeds , gezien uw reactie zonder inhoud bent u naar grote mate van waarschijnlijk het type blinde volger zoals hier boven besproken. A ik zeik niet .B wie is iedereen ? C Ja ieder mens heeft wel een tik .D u kunt de site een heleboel vragen , maar deze zal niets terug zeggen , misschien de redactie wel .ik wens u verder een prettig weekend , ik ga lekker naar de landbouwbeurs in bindinghuizen vlak bij ????
Charles zaterdag 11 september 2010 17:08Ik reageer niet vaak, maar dit moet stoppen. Mensen inhoudelijk alsjeblieft. Wel ben ik het eens om lezers zoals Vis te blokkeren als ze vaker niet inhoudelijk reageren maar frustraties kwijt willen tegen columnisten waar die dan ook schrijven. Ik heb dit vaker gezien. Op de iex is dit meer regel dan uitzondering, laat hem daar zijn gang gaan maar niet op deze kwaliteitssite. Beste redactie doe er iets aan.
Zo verliezen, wij serieuze lezers, straks onze columnisten.
Peter Janssen dinsdag 14 september 2010 21:26De heer Harry Geels schrijft hele goed overdachte artikelen, waar je als belegger ( geen speculant )je voordeel mee kunt doen. Dit doet hij al jaren en als je door de waan van de dag heen kijkt kan je van zijn visie veel leren wat beleggen eigenlijk is. Beleggen gaat niet over morgen, maar over investeren in solide bedrijven met op termijn een goed rendement. Niet alleen zijn visie maar de visie van een aantal andere columnisten moeten jou begeleiden in je keuze voor je beleggingen, heb je er geen vertrouwen in, ga dan sparen of koop een staatslot.
C.van.Pelt donderdag 16 september 2010 13:56had 50000 obl.perp.5,25 %
ontving terug 2828410.
Vetrouwen in RBS. 00000000.
Nieuwe reactie