Particuliere beleggers zijn dom

Maar haakt u vooral niet af want met enkele eenvoudige aanpassingen kunt u als particuliere belegger niet alleen betere resultaten behalen - voor zo ver u dat nodig heeft natuurlijk -   maar het ook nog eens beter doen dan institutionele beleggers.

De particuliere belegger is de ideale contra-indicator. Wie precies het omgekeerde doet van wat de gemiddelde particuliere belegger doet, maakt prima rendementen. Dat is de conclusie van de Amerikaanse economen Roger Edelen, Alan Marcus en Hassan Tehranian in de nieuwste editie van de Financial Analysts Journal, een vakblad voor professionele beleggers. Het drietal onderzocht het verband tussen sentiment onder beleggers en het rendement op aandelen. Interessant aan het onderzoek  is dat zij het sentiment niet hebben gemeten aan de hand van vragenlijsten over het 'marktgevoel' maar door de assetallocatie van beleggers te analyseren.

De economen concluderen dat Amerikaanse particulieren de beslissing om wel of niet in aandelen te beleggen in vergelijking tot institutionele beleggers meer van de recente koersontwikkeling laten afhangen. Dat wil zeggen dat particuliere beleggers instappen als de beurs stijgt en uitstappen als de beurs daalt. Het gevolg is dat u als particuliere belegger de koersen in een toch al stijgende markt nog verder opdrijft, verder nog dan door de fundamentele indicatoren is gerechtvaardigd, aldus Edelen, Marcus en Tehranian. De hieruit volgende overwaardering van aandelen leidt onvermijdelijk tot lagere toekomstige rendementen. De economen stellen dat hun conclusies niet in tegenspraak zijn met eerder onderzoeken waarin de particuliere belegger als het 'domme geld' wordt afgeschilderd. Twee jaar geleden concludeerden de economen Andrea Frazzini en Owen Lamont al dat particulieren 'een ongekend vermogen hebben om precies het verkeerde te doen'.

Gefeliciteerd als u als particuliere belegger zo ver hebt doorgelezen, u bent in dit artikel immers bepaald niet bewierookt. Maar niet alleen de particuliere belegger lijdt onder gedrag dat tot suboptimale beleggingsbeslissingen leidt. Ook institutionele beleggers hebben hier last van. Een van hun belangrijkste problemen is de verplichting/keuze om hun prestaties tegen een benchmark af te willen zetten. Dat leidt tot een obsessie voor relatieve rendementen waarbij het 'outperformen' van een benchmark als het grootste goed wordt gezien. Met als pervers gevolg dat een behaald rendement van -20% als een goed resultaat wordt beschouwd wanneer de benchmark met 30% is gedaald.

U als particuliere belegger hoeft uw beleggingen niet op een benchmark af te stemmen - er zijn in tegenstelling tot voor instituten geen regels die u hiertoe dwingen - en alleen al hierom zou u de instituten moeten kunnen verslaan. Dat was de conclusie van de gerespecteerde strateeg James Montier van GMO in een interview met Beleggers Belangen. Waardering en niet de samenstelling van een benchmark zou het uitgangspunt van de assetallocatie moeten zijn, zo drukte Montier ons op het hart. Beleggers moeten niet bang zijn om hun vermogen in slechts  een of twee goedkope vermogenscategorieën te beleggen, adviseerde hij.

Het niet dwangmatig hanteren van een benchmark, meer op waardering letten en de eigen 'stemmingswisselingen'  in de hand houden - vooral dat laatste is buitengewoon lastig, zo weten wij uit eigen ervaring - vergroten de kans op succes en kunnen er voor zorgen dat particuliere beleggers het stempel van 'dom geld' kwijt raken. Voor zover zij dat stempel überhaupt al verdienen, want als we het ons goed herinneren zagen ook teleurstellend weinig professionele beleggers de huidige crisis aankomen.