Warren Buffett en de dollar
Het het Op-Ed Forum van The New York Times stond een
interessante column van Warren Buffett over de financiële crisis en
de gevolgen voor de dollar in het bijzonder. Ik ga hier vandaag op
in.
Op de opiniepagina van The New York Times schrijven niet de
minste mensen. Obama en Kissinger hebben er deze maand ook een
bijdrage geleverd. Warren Buffett droeg gisteren zijn steentje bij.
Zijn verhaal is zonder twijfel het lezen waard,
omdat het ingaat op de manier waarop de Amerikaanse (monetaire)
overheden de crisis bestrijden en wat voor gevolgen het kan
hebben.
Buffett doet een aantal belangrijke constateringen. Ten eerste
dat de overheden goed hebben opgetreden sinds ons financiële
systeem dreigde om te vallen, namelijk door enorm monetair te
verruimen en grote overheidsbestedingen op gang te brengen. Die
overheidsbestedingen hebben volgens Buffett wel het grootste
niet-oorlogse overheidstekort gecreëerd sinds 1900. De maatregelen
hebben er voor gezorgd dat de Amerikaanse economie van de intensive
care af is en weer op het pad van langzaam herstel zit.
De toegepaste medicijnen (het beleid van verruiming en
geldcreatie) gaat natuurlijk bijwerkingen hebben, al zullen die
niet altijd direct optreden. Inflatie en verzwakking van de dollar
zijn waarschijnlijk reële bijwerkingen van het beleid dat gevoerd
is, zo beweert Buffett. De enorme uitstoot van broeikasgassen in de
afgelopen decennia heeft uiteindelijk geleid tot het smelten van
ijsbergen. De enorme geldcreatie zal de koopkracht van de dollar
aantasten.
Buffett houdt goed beschouwd nog wel een slag om de arm ten
aanzien van de teloorgang van de koopkracht. Hij spoort de
Amerikaanse regering aan om, zodra duidelijk is dat de patiënt (de
economie) definitief genezen lijkt te zijn, de tekorten terug te
brengen en mogelijke inflatie in de kiem te smoren. 'The dollar's
destiny lies with Congress', zo sluit Buffett zijn column af.
Uit het hele verhaal blijkt dat Buffett - in mijn ogen meer dan
terecht - geloof blijft houden in de VS: 'The United States remains
by far the most prosperous country on earth, and its debt-carrying
capacity will grow in the future just as it has in the past'. De
Amerikaanse economie is dus groot en sterk genoeg om veel schulden
aan te kunnen. Maar het Congress moet wel verstandig blijven
opereren, dat is eigenlijk de boodschap.
Hoe kan het eigenlijk dat we, ondanks de enorme geldcreatie, nog
geen inflatie hebben? Dat komt omdat we het geld dat we extra
krijgen, oppotten. Consumenten zetten het op de spaarrekening, als
appeltje voor de dorst, en bedrijven gebruiken het om schulden af
te lossen of versneld afschrijvingen te doen. Met andere woorden,
de omloopsnelheid van het geld daalt, naar het niveau van de jaren
zeventig en tachtig, zo blijkt uit de onderstaande grafiek.
Willen we de patiënt (economie) echt structureel beter laten
lopen, dan moeten bedrijven en consumenten weer geld gaan uitgeven.
Zo simpel is het eigenlijk. Dat gaat vroeg of laat weer gebeuren,
vooral als het vertrouwen weer gaat stijgen, de spaarrentes (vooral
in Nederland) verder naar beneden gaan, en de reserves langzaam en
gestaag blijven aandikken. Er zijn wat hobbels te nemen, vooral bij
het vertrouwen. Herstel in de vastgoedmarkt is hier een belangrijke
psychologische factor.
Tot slot nog even de dollar. In onderstaande grafiek van de
eurodollar zien we dat de euro vanaf de herfst van 2006 heel erg
goed gedaan heeft. In de zomer van 2008 begon de rally van de
dollar, die in oktober vorig jaar strandde rond een niveau van
1,24. Daarna is de euro weer sterker geworden. Er ligt nu
belangrijke weerstand rond de 1,43 (zie horizontale lijn net boven
het midden van de grafiek waar verschillende keren steun en
weerstand is gevonden).
Bij een doorbraak door dit niveau van 1,43 zal de dollar
waarschijnlijk verder verzwakken. Een langzame verzwakking van de
dollar ligt ook op basis van fundamentele zaken, zoals beschreven
in het verhaal van Buffett, op langere termijn voor de hand. Maar
Buffett merkt terecht op dat de Amerikaanse economie sterk is en
het Congress nog altijd goede beslissingen kan nemen. Doemdenken
over de dollar is wat dat betreft voorbarig.
Harry Geels is directeur Research en partner bij INMAXXAin Naarden.
Daarnaast is hij uitvoerend hoofdredacteur van Technische en
Kwantitatieve Analyse (TKA). De informatie in deze opinie is niet
bedoeld als individueel beleggingsadvies of als aanbeveling tot het
doen van bepaalde beleggingen. De standpunten en vooruitzichten van
Geels geven zijn mening weer in zijn hoedanigheid als directeur
Research.
Harry Geels
