Actief beheer houdt markt niet bij

Het is wel even slikken voor de beleggers die vorig jaar - door slechte resultaten op hun aandelen - besloten een deel van hun vermogen te beleggen in de zogeheten managed futures, als Superfund en Man AHL. Dit jaar staan deze fondsen in de min, terwijl de aandelenmarkten dik in de plus staan.

Zo staat de AEX nu rond de 20% hoger dan het begin van dit jaar. Bepaalde opkomende markten zitten tussen de 50 en 60%. Latijns-Amerika heeft dit jaar zelfs al iets meer dan 70% rendement kunnen bijschrijven. Vanaf de bodem in maart zijn de percentages nog indrukwekkender: de S&P steeg al meer dan 50% vanaf 9 maart.

Hoe anders staat het met de actief beheerde fondsen! Een bekende actieve beleggingsstijl is die van de managed futures, waarbij, op basis van rekenmodellen die trends proberen te ontdekken, gehandeld wordt met futures, meestal in verschillende markten tegelijk. Deze stijl presteerde vorig jaar uitstekend, vooral dankzij short te zitten op de verschillende hard dalende markten.

De meest agressieve variant van het Superfund bijvoorbeeld scoorde vorig jaar maar liefst een plus van 74,18% en dat in een jaar waarin de aandelen gemiddeld met zo'n 50% onderuit gingen. Dit kunnen we met recht een outpeformance noemen. Maar hoe anders is het dit jaar. De agressieve variant van het Superfund staat tot en met juli op -48,50%. Vergeleken met het rendement dat je op aandelen had kunnen halen is dit op z'n zachtst gezegd een underperformance.

Het Superfund staat niet alleen. Een ander veel in de media aangehaald fonds, Man AHL, behaalde dit jaar een rendement van -13,4%. Managed futures staan volgens indexinstituut CSFB/Tremont als totale groep in de min met 7,7%. Dat lijkt nog niet zo dramatisch, maar in de indexen zit altijd een 'survivorship bias', zodat die een iets te rooskleurig beeld geven van de werkelijkheid.

Wat gaat er dit jaar mis met actief beheer in het algemeen en managed futures in het bijzonder? Laten we beginnen met een algemeenheid: in een sterk stijgende markt is er maar één strategie die de markt kan bijhouden: de index kopen en vasthouden. Wie gaat switchen of tijdelijk winst gaat nemen, maakt in een krachtige bullmarkt twee fouten: je gaat kosten maken om te handelen en die dip waarop je wacht om weer in te stappen, nadat je winst hebt genomen, komt er niet of nauwelijks.

Daarbij komt ook nog eens dat de markt dit jaar extreem beweegt. In de eerste 2,5 maand gingen de markten hard onderuit, vervolgens ontstond er een krachtig herstel waarna de AEX op de weerstand van 271 en de S&P500 op de weerstand van de 950 afketsten. De markt zakte daarna in een korte tijd weg, waarna vele analisten nieuwe dieptepunten zagen opdoemen. Dat laatste gebeurde niet en de markten maakten rechtsomkeert om tot slot bijna in een rechte lijn te stijgen.

De meest recente stijging staat in de top3 van krachtigste rallies ooit uit de geschiedenis van aandelen. De modellen die bij actief beheerde strategieën worden gebruikt draaien als het ware overuren bij dit soort bewegingen. Draaipunten worden per definitie altijd achteraf herkend, waardoor je in dit soort markten eigenlijk constant achter de feiten aanloopt.

Heeft actief beheer nu afgedaan? Nee natuurlijk niet. Laten we alsjeblieft niet meegaan met de waan van de dag. Vorig jaar deden veel actief beheerders het stukken beter dan de buy-and-hold-beleggers, nu blijven ze achter. Dat laatste is niet leuk, maar wie de laatste twee jaar in ogenschouw neemt, zal constateren dat hij met actief beheer (al dan niet als geheel of als gedeelte van de portefeuille) redelijk goed af is geweest.

Ik kan gemakkelijk uitrekenen dat een combinatie van actief en passief beheer, of iets anders geformuleerd, een combinatie van actief en buy-and-hold-beheer de risico's in de portefeuille sterk kan verlagen, zonder dat daar de verwachte rendementen onder hoeven te lijden. Dat je dan nu de markt niet bijhoudt, is dan een gegeven waar je mee om moet kunnen gaan. In markten die dalen doe je het doorgaans weer stukken beter.

Let wel, we praten dan bij de combinatie van verschillende soorten beheer op portefeuilleniveau. Binnen de portefeuille wordt dus gespreid tussen verschillende soorten van actief en passief beheer. Eén managed futures-fonds voor de actieve component is geen spreiding. De actieve component van de portefeuille bestaat uit verschillende stijlen, waarbij binnen iedere stijl (managed futures kan er daar één van zijn) ook weer gespreid wordt.

Harry Geels is directeur Research en partner bij INMAXXAin Naarden. Daarnaast is hij uitvoerend hoofdredacteur van Technische en Kwantitatieve Analyse (TKA). De informatie in deze opinie is niet bedoeld als individueel beleggingsadvies of als aanbeveling tot het doen van bepaalde beleggingen. De standpunten en vooruitzichten van Geels geven zijn mening weer in zijn hoedanigheid als directeur Research.

Harry Geels