Moe van discussie actief versus passief

Vandaag stond in het Financieel Dagblad een artikel onder de titel 'Vermogensbeheerder kiest voor trackers'. Daar gaan we weer, dacht ik meteen. De teneur van het artikel was dat zelfs de traditionele en chique vermogensbeheerders steeds meer voor trackers kiezen. Ze zijn goedkoop en de meeste actieve fondsen weten de index toch niet bij te houden; dus waarom zou je die hoge fees van actief beheer betalen, zo was de redenering in het artikel.

Ik heb veel geschreven over actief versus passief beleggen. In de grootste online bibliotheek van Nederlandstalige, educatieve artikelen over beleggen van Nederland staan vele artikelen over actief versus passief beleggen. Zo staat daar een wetenschappelijke studie die aantoont dat zogeheten 'star funds' (echt goed beheerde actieve fondsen) daadwerkelijk bestaan.

Daarnaast heb ik een keer een discussie gevoerd over zogeheten boutiques (de kleine gespecialiseerde vermogensbeheerders) versus de 'fund factories' (meestal grootbanken die voor iedere markt een beleggingsfonds maken). De boutiques boeken over het algemeen betere beleggingsresultaten dan de fund factories.

Er zijn overigens meer wetenschappelijke studies die aantonen dat het van de markt afhangt wanneer je actief of passief moet gaan beleggen. Een belangrijk wetenschappelijk onderzoek toont aan dat zelfs als je niet in actief beheer gelooft, je er toch verstandig aan doet gedeeltelijk actief te gaan in bepaalde markten. Voor de wat meer geschoolde beleggers onder ons is het artikel 'Kies altijd actief' wellicht interessant.

 Daarnaast zijn er nog talloze wetenschappelijke onderzoeken die aantonen dat in theorie indexbeleggen een onzinnige bezigheid is. Zo toonde de bekende wetenschapper Siegel aan dat een oorspronkelijke portefeuille van de eerste aandelen uit de S&P500-index het beter heeft gedaan dan de S&P500. Hij concludeert dat indexbeleggen als nadeel heeft dat er steeds ieder jaar de populaire sterk in waarde (marktkapitalisatie) gestegen aandelen moeten worden gekocht. Klik hier voor het artikel.

En in het verlengde hiervan toonden andere wetenschappers aan dat indexbeleggen als nadeel heeft dat de partijen die de index volgen pas bij daadwerkelijke indexwijzigingen de portefeuilles mogen aanpassen. Indexarbitrageurs hebben dan allang gehandeld, bijvoorbeeld bij de aankondiging van een indexwijziging. Gevolg: indexfondsen verliezen al gauw potentieel 2% rendement doordat zij de nieuwe fondsen te duur moeten kopen. Klik hier voor nadere uitleg.

Let wel, ik zeg dat indexbeleggen in theorie een onzinnige bezigheid is. In de praktijk zijn er de nodige haken en ogen. Het gaat er om of - en nu komt de crux van het verhaal - er enerzijds fondsbeheerders in staat zijn gebruik te maken van de inefficiënties van de markt en anderzijds of je als belegger in staat bent die fondsbeheerders te vooraf te selecteren.

Ik wil graag ook nog even refereren naar een oude column van mij over ontluisterende beleggingsresultaten onder beleggers.

Trackers zijn goedkoper en daarom op het eerste oog aantrekkelijk voor beleggers. Maar uit onderzoek blijkt dat beleggers zelf niet goed met trackers omgaan en massaal, ondanks de lagere kosten, geld verliezen met trackers. Het mag dan goedkoop speelgoed zijn, maar als de kinderen er niet mee gaan of kunnen spelen, heb je er niets aan. Mijn moeder zei altijd: 'alles is duur als je het niet nodig hebt'.

Bepaalde efficiënte markten zijn waarschijnlijk beter passief te benaderen, bijvoorbeeld staatsleningen. De prijsvorming is hier zo perfect dat een actieve beheerder hier geen of weinig eer kan behalen. Beleg dan inderdaad in een tracker.

Andere markten zijn juist helemaal niet geschikt passief te benaderen. Denk aan de markt voor bedrijfsleningen. Als je hier een tracker koopt, beleg je automatisch in de grootste bedrijven. Vorig jaar was dat bepaalt geen succes met de leningen van de banken en autofabrikanten die zwaar meewogen in bepaalde indices.

Een ander voorbeeld. Stel we beleggen in de tracker op de MSCI Emerging Markets, daarin wegen Chinese aandelen steeds zwaarder mee. Stel nu dat er onverwachts iets gebeurt in China. De economische groei zakt in door bijvoorbeeld politieke onrust. Dan beleg ik toch liever in een actief fonds dat China zwaar kan onderwegen.

In het algemeen geldt dat hoe inefficiënter de prijsvorming, hoe beter actief beheer in potentie is. Een vermogensbeheerder die kiest voor trackers weet waarschijnlijk niet welke markten beter wel en welke beter niet met trackers kunnen worden gevolgd, of heeft de kennis niet de juiste actieve beheerders te kiezen.

Harry Geels is directeur Research en partner bij Inmaxxa met kantoor in Naarden (www.inmaxxa.nl). De informatie in deze opinie is niet bedoeld als individueel beleggingsadvies of als aanbeveling tot het doen van bepaalde beleggingen. De standpunten en vooruitzichten van Geels geven zijn mening weer in zijn hoedanigheid als directeur Research. Geels heeft op het moment van schrijven geen positie in genoemde fondsen.

Harry Geels